پاسخ سوالات درس سیزدهم فارسی دوازدهم خوانِ هشتم
- 25 جولای 2026
- بدون دیدگاه

جواب به سوالات و فعالیت درس سیزدهم فارسی دوازدهم نظری ( پاسخ ها به صورت گام به گام )

پاسخگویی به سوالات درس سیزدهم کتاب فارسی دوازدهم خوانِ هشتم صفحات 115، 116، 117 با سراسری 24 همراه باشید.
بهروزرسانی بر اساس کتاب فارسی دوازدهم 1404-1405
1- متضادّ واژههای مشخصّ شده را در متن درس بیابید.
باید به داوری بنشینیم / شوق رقابتی است / در بین واژهها و عبارتها / و هر کدام میخواهند معنای صلح را مرادف اوّل باشند. طاهره صفّارزاده
📗 پاسخ: ناورد به معنی نبرد، جنگ، کین
با اهل فنا دارد هرکس سر یکرنگی / باید که به رنگ شمع از رفتنِ سر خندد بیدل دهلوی
📗 پاسخ: تزویر
2- این شعر اخوان را با توجّه به موارد زیر بررسی کنید.
الف) استفاده از واژهها، ترکیبها و ساختارهای دستوری زبان کهن
📗 پاسخ: همگنان، استاد، تاریک ژرف چاه پهناور، هریوه پاک آیین، هول، ناورد، خواه روز صلح و بسته مهر پیمان را، به کین سوگند، میدیده است، بر آن بر،… مواردی از زبان کهن است که در این شعر به کار رفته است.
ب) کاربرد واژهها و ترکیبهای نوساخته
📗 پاسخ: مرد مردستان، یادهای روشن، کلید گنج مروارید، تای بیهمتا،… مواردی از ساختارهای تازه است که در این شعر به کار رفته است.
3- در متن زیر، گروههای اسمی و وابستههای پیشین و پسین را مشخّص کنید.
– رخش زیبا، رخش غیرتمند
رخش بیمانند، با هزاران یادبود خوب خوابیده است.
📗 پاسخ:
رخش زیبا ← رخش: هسته ـ زیبا: وابسته پسین، صفت بیانی
رخش غیرتمند ← رخش: هسته ـ غیرتمند: وابسته پسین، صفت بیانی
رخش بیمانند ← رخش: هسته ـ بیمانند: وابسته پسین، صفت بیانی
هزاران یادبود خوب ← هزاران: وابسته پیشین ـ یادبود: هسته ـ خوب: وابسته پسین، صفت بیانی
1- کدام نوع لحن برای خوانش متن درس، مناسب است؟ دلایل خود را بنویسید.
📗 پاسخ: لحن روایی، حماسی؛ زیرا داستانِ دلاوری رستم از زبان مرد نقّال بیان شده است، از جهت داستانی با لحن روایی و از جهت بیان قهرمانی و شجاعت رستم، با لحن حماسی باید خوانده شود.
2- در این سروده، «رستم» و «شغاد» نماد چه کسانی هستند؟
📗 پاسخ:
رستم، نماد جوانمردی، پاکی، تکیهگاه و امید مردم، وفادار به پیمان و صلح
شغاد، نماد ناجوانمردی، ریاکاری و نیرنگ، افراد فرومایه و پست
3- قسمتهای زیر را از دید آرایههای ادبی بررسی کنید.
الف) این نخستین بار شاید بود
کان کلید گنج مروارید او گم شد
📗 پاسخ:
دو مصراع ← کنایه از ناراحت و غمگین بودن
کلید گنج مروارید ← استعاره از لبخند
ب) همگنان خاموش،
گرد بر گردش، به کردار صدف بر گرد مروارید
📗 پاسخ:
به کردار صدف بر گرد مروارید ← تشبیه
صدف، مروارید ← مراعات نظیر
پ) پهلوان هفت خوان، اکنون
طعمه دام و دهان خوان هشتم بود.
📗 پاسخ:
پهلوان… طعمه دام ← تشبیه
دهان خوان هشتم ← تشخیص
1- مقصود نقّال از «قصه درد» چیست؟
📗 پاسخ: قصه درد، قصه ریاکاری و نیرنگ است که باعث از بین رفتن خوبیها و پاکیها و عدم اعتماد به پیمانها میشود.
2- درباره مناسبت موضوعی متن درس با بیت زیر توضیح دهید.
یوسف، به این رها شدن از چاه دل مبند / این بار میبرند که زندانیات کنند فاضل نظری
📗 پاسخ: رها شدن از یک خطر نباید باعث دلخوشی و بیاحتیاطی کردن انسان شود، همیشه باید هشیار بود و احتیاط کرد که معلوم نیست بعد از شادی، چه پیشامدی در انتظار است.
3- شاعر در این سروده، بر کدام مضامین اجتماعی تأکید دارد؟
📗 پاسخ: تقابل پاکی و ناپاکی، صداقت و تزویر، وفای به عهد و نقض عهد، جوانمردی و ناجوانمردی و همچنین مبارزه با ظلم و ستم و سکوت در برابر تزویر، مضامین اجتماعی است که در شعر به کار رفته است.
4- اگر به جای شاعر بودید، این شعر را چگونه به پایان میرساندید؟ چرا؟
پاسخ بر عهده دانش آموز عزیز.
دانشآموز عزیز برای خواندن معنی شعر «ای میهن!» در سایت سراسری 24 بر روی لینک زیر ضربه بزنید.
» معنی شعر ای میهن!
2- وجه اشتراک این شعر را از نظر محتوا با فصلهای ادبیات پایداری و ادبیات حماسی بنویسید.
📗 پاسخ: در این شعر ملیگرایی، عشق به وطن، ستایش میهن، تعصب نسبت به وطن و همچنین زمینههای تخیلی که خارج از نظام عادت است و همینطور قهرمانسازی دیده میشود، پس از جنبههایی هم با ادبیات پایداری و هم با ادبیات حماسی، وجه اشتراک پیدا میکند.
جواب درسهای بعدی فارسی دوازدهم
دانلود PDF کتاب فارسی دوازدهم
نوشتن یک دیدگاه