نحوه خرید و فروش وکالتی خودرو و دردسرهای آن + مراحل و مدارک
- 6 جولای 2026
- بدون دیدگاه

دردسرهای خرید و فروش وکالتی خودرو یکی از دغدغههای روز فروشندگان و خریداران خودرو است. انتشار اخبار مختلف در مورد کلاهبرداریهای انجام شده با سوءاستفاده از خرید وکالتی خودرو و هشدارهای متعدد پلیس در رابطه با آن، باعث شده تا بسیاری در مورد این شیوه خرید و فروش خودرو تردید داشته باشند.
از همین رو در این مقاله از سری مقالات «مجله خودرو سراسری 24» به سراغ وکالت فروش خودرو رفتهایم و قصد داریم شما را با جزئیات، دردسرها، مدارک موردنیاز و نحوه گرفتن آن آشنا کنیم. در ادامه با ما همراه باشید تا همه چیز را درباره وکالت فروش خودرو و هزینه وکالت فروش خودرو با شما در میان بگذاریم.
آنچه می خوانید
اگر تجربه خرید و فروش خودرو داشته باشید، مطمئناً تاکنون درباره خرید و فروش وکالتی خودرو چیزهایی شنیدهاید. معمولاً افرادی که مشغله زیادی دارند یا به هر دلیل دیگری نمیتوانند در زمان خرید و فروش خودروی خود حضور داشته باشند، این کار را با سپردن وکالت بر دوش افراد دیگر میگذارند.
همانند قراردادهای کاری، در قرارداد خرید و فروش وکالتی خودرو هر 2 طرف قرارداد یعنی خریدار و فروشنده مسئولیتهایی را بر عهده میگیرند و تا پایان مدتزمان قرارداد (در صورت وجود) موظف به انجام آن هستند. در این قرارداد کسی که وکالت میدهد موکل و فرد دیگری که وکالت را قبول میکند وکیل خوانده میشود که نوع وکالت بر اساس موضوع قرارداد (خرید یا فروش) یا مراحل خرید و فروش خودرو متفاوت است.
مهمترین نکاتی که باید در مورد خرید وکالتی خودرو بدانید این است که فرد وکیل لازم نیست تحصیلات دانشگاهی در زمینه حقوق داشته باشد و هیچ نوع قرارداد وکالتی خریدار را تبدیل به مالک خودرو نمیکند؛ چون اصولاً موضوع این قرارداد انتقال مالکیت خودرو نیست و بر اساس تعریف قانون «اثر عقد وکالت تملیک نیست؛ بلکه اعطای نمایندگی است».

خب، بیا این رو یه جوری خودمونی و ساده برات بازنویسی کنم:
خرید و فروش ماشین به صورت وکالتی، بسته به نوع قرارداد و مراحل فروش، سه جور مختلف داره: فروش وکالتی، خرید وکالتی، و وکالت برای تعویض پلاک. حالا بیا ببینیم هر کدوم چیه:
– توی قرارداد فروش وکالتی، تو به یکی دیگه وکالت میدی که به جای تو کارهای فروش ماشینت رو انجام بده. مثلاً برات مشتری پیدا کنه، سر قیمت چونه بزنه، مبایعهنامه رو امضا کنه و با خریدار بره مرکز تعویض پلاک.
– توی قرارداد خرید وکالتی، دقیقاً برعکس قبلیه. یعنی تو به یکی دیگه وکالت میدی که به جای تو نقش خریدار رو بازی کنه و ماشین رو بخره.
– توی قرارداد وکالت تعویض پلاک، فروشنده فقط برای همون مرحله تعویض پلاک به خریدار وکالت میده. اصلش اینه که اول مبایعهنامه رو ببندن و امضا کنن، بعد خریدار بره مرکز تعویض پلاک، و معمولاً یه محدودیت زمانی هم داره.
از نظر نوع وکالت هم، این قراردادها دو دستهان: وکالت ساده و وکالت بلاعزل.
– توی وکالت ساده، یه چارچوب کلی برای کارهایی که وکیل و موکل باید انجام بدن تعریف میشه، و مدت زمانش هم محدوده. تو این مدل، هر دو طرف هر وقت دلشون خواست میتونن قرارداد رو فسخ کنن.
– توی وکالت بلاعزل که خطرناکترین نوعشه و معمولاً دردسرهای خرید و فروش وکالتی از اینجا شروع میشه، محدودیت زمانی نداره و وکیل نمیتونه موکل رو عزل کنه. اما بازم موکل مالک ماشینه و اختیارش دست خودشه.
بیشتر کلاهبرداریهای خرید و فروش وکالتی ماشین هم از همین وکالت بلاعزل سر در میاره. بعداً بیشتر راجع به دردسراش میخونی.
البته، متن بازنویسی شده به صورت عامیانه و دوستانه در زیر آورده شده است:
راستش رو بخوای، خیلی از ادارات و سازمانهای کشورمون از نظر فنی و قانونی کلی ضعف و مشکل دارن. برای همین، انجام یه کار اداری ساده هم میتونه حسابی آدم رو کلافه کنه. ولی انصافاً، اگه پای خرید و فروش ماشین وسط باشه، اوضاع اونقدرها هم پیچیده نیست. با این حال، خیلی از مردم چون تجربههای بدی از کارهای اداری دارن، ترجیح میدن با دادن پول وکالت فروش ماشین یا هزینه وکالتنامه تعویض پلاک، این دردسرها رو بندازن گردن یکی دیگه.
حالا بیا ببینیم مهمترین دردسرهای خرید و فروش وکالتی ماشین چیا هستن:
یکی از بزرگترین دردسرهای فروش وکالتی ماشین اینه که خریدار نمیره پلاک رو عوض کنه. تو همچین حالتی، اگه خریدار با ماشین تو خلافی کنه یا بدبختانه تصادفی کنه که منجر به مرگ یا مصدومیت بشه، همهی مسئولیتهای حقوقی، پرداخت دیه و خسارت میافته گردن تو. چون تا وقتی که پلاک عوض نشده، هنوز تو مالک ماشین محسوب میشی.
اگه به خریدار وکالت بلاعزل بدی، اون میتونه ماشین رو به یه نفر دیگه بفروشه و این قضیه دردسرهای فروش وکالتی رو برای فروشنده بیشتر میکنه. چون پیدا کردن خریدار دوم کار سادهای نیست و خلافهای اونم میره تو حساب فروشندهای که از این دردسرها خبر نداشته.
همینطور یادت باشه، هرچقدرم به وکیلی که انتخاب کردی اعتماد داشته باشی، بازم ممکنه یه سری مشکلات پیش بیاد که به راحتی واست دردسر درست کنه. پس حتی اگه پسر یا دختر خودتو به عنوان وکیل بذاری، ممکنه خواسته یا ناخواسته ماشینتو به یه دلال یا خریدار نامناسب بفروشه و پولی که به تو میده کمتر از قیمت واقعی بازار باشه. اگه هم تو انتخاب وکیل یه کم اشتباه کنی، ممکنه حق امضا و اقدام رو به کسی بدی که فقط فکر کلاه برداشتن از سر تو باشه!
البته منظور از نوشتن این مطالب این نیست که بگیم همهی کسایی که وکالت خرید یا فروش ماشین رو قبول میکنن، آدمهای نابلد و کلاهبردارن. بلکه میخوایم تو رو از خطراتی که تو این راه به اصطلاح میانبر وجود داره، باخبر کنیم.

خب، بذار اینطور برات توضیح بدم: وقتی میخوای یه ماشین بخری، میتونی به کسی وکالت بدی که به جات کارهای خرید، تعویض پلاک، انتقال سند و هر چیزی که مربوط به معاملهست رو انجام بده. این شخص وکیلت میشه و حق امضا زدن و اقدام کردن داره. یعنی میتونه بره ماشینی که تو دوست داری رو انتخاب کنه، مدارک رو امضا بزنه و ماشین رو بندازه به اسم تو.
حالا ممکنه این وسط دردسر درست بشه. مثلاً وکیلت بره یه ماشین کارکرده بخره که بدنهاش یا فنیاش مشکل داره و ارزش واقعیش خیلی کمتر از قیمتیه که میده. یا بدتر از اون، شاید از وکالتی که بهش دادی سوءاستفاده کنه و ماشینی رو بخره که اصلاً به اسم تو نیست و بعدش باهاش خلافکاری کنه.
مشکلات خرید وکالتی ماشین همونقدر زیاده که فروش وکالتیش. اولین دردسر اینه که ممکنه مدت وکالت تموم بشه یا وکیل بمیره. اگه کنار قرارداد وکالت، یه مبایعهنامه ساده یا بلاعزل هم امضا نکرده باشی، دیگه هیچ کاری ازت برنمیاد. حتی اگه پول رو کامل داده باشی، برای پس گرفتنش باید کلی کلاسه بکشی.
یکی از بدترین دردسرها توی مرکز تعویض پلاک پیش میاد. تو به عنوان خریدار از فروشنده وکالت میگیری و میری تعویض پلاک، اما یهو میبینی فروشنده مالیات نقلوانتقال ماشین رو نداده. این تازه سادهترینشه! بعضی وقتا اوضاع خیلی بدتر از این حرفاست. مثلاً ممکنه:
– فروشنده پرونده قضایی داشته باشه که به این ماشین ربط داره.
– ماشین مهریه زن فروشنده باشه و زنش رفته دادگاه برا گرفتن مهریه.
– یا به خاطر تعویض اتاق و اینجور چیزا، اصالت ماشین زیر سوال رفته باشه.
توی این جور مواقع، ماشین همون جا توی مرکز تعویض پلاک توقیف میشه و تا وقتی که پروندههای قضایی حل نشن، نمیتونی پلاک جدید بگیری.
از انصاف که نگذریم دردسرها و گرفتاریهای زیادی در مسیر خرید و فروش وجود دارد و شاید نباید زیاد به افرادی که وکالت خرید یا وکالت فروش خودرو را به دیگران میسپارند، ایراد گرفت. حال سؤالی که اینجا مطرح خواهد شد این است که در صورت اجبار به این کار، چگونه میتوان جلوی بروز مشکلات خرید و فروش وکالتی خودرو را گرفت؟ در ادامه راهکارهایی را برای جلوگیری از این موضوع ارائه کردهایم:
این سوال یکی از اون سوالاییه که خیلی از خریدارا و فروشندههایی که میخوان ماشین رو به صورت وکالتی بفروشن یا بخرن، میپرسن. چون یکی از بزرگترین دردسرهای خرید و فروش وکالتی ماشین، اینه که چطوری میشه سند قطعی رو با استفاده از وکالت فروش جابجا کرد.
در جواب این سوال که “آیا با وکالت فروش ماشین میشه سند قطعی زد؟” باید بگیم که فقط اگه وکالت به صورت رسمی و با امضای قرارداد توی دفترخونههای ثبت اسناد رسمی داده شده باشه، و توی اون وکالت هم مشخص کرده باشه که خریدار یا همون موکل میتونه سند رسمی رو انتقال بده، اون موقع خریدار میتونه سند قطعی رو بزنه. ولی اگه این شرایط نباشه، حتماً باید خود فروشنده حضور داشته باشه تا این کار انجام بشه.

برای وکالت فروش ماشین چه مدارکی لازمه؟ با اینکه میدونید خرید و فروش وکالتی ماشین کلی دردسر داره، اگه بازم تصمیم گرفتید این کار رو انجام بدید، باید این مدارک رو ببرید دفترخونه:
– سند محضری ماشین یا همون برگ سبزش
– شناسنامه و کارت ملی صاحب ماشین و خریدار (یعنی همون موکل و وکیل)
– اصل بیمه شخص ثالث ماشین
– مدارکی که نشون بده مالیات ماشین رو تسویه کردید
– برگ کمپانی یا هر مدرکی که ثابت کنه فروشنده مالک ماشینه
یه نکته مهم: برگ فروش کارخونه یا برگه گمرکی جزو مدارک لازم برای وکالت فروش ماشین نیست و با داشتن فقط اونا، نمیتونید مراحل فروش وکالتی رو انجام بدید.
خب، اولین کاری که توی فروش وکالتی ماشین باید انجام بشه اینه که خریدار و فروشنده برن دفترخونه تا قرارداد رو به صورت رسمی تنظیم کنن. اونجا مدارک وکالت فروش ماشین رو ارائه میدن و بر اساسش قرارداد میبندن.
اگه انتقال ماشین درست و حسابی انجام بشه، یه مبایعهنامه هم کنار قرارداد فروش وکالتی نوشته میشه. معمولاً بین ۸۰ تا ۹۰ درصد پول ماشین همون موقع سر قرارداد به فروشنده داده میشه. باقی پول رو هم یا موقع تعویض پلاک میدن، یا هر وقت که خودشون با هم توافق کنن.
بعد از اینکه وکالتنامه رو با رعایت نکات حقوقی که قبلاً گفتیم تنظیم کردن، خریدار باید توی یه مدت مشخص بره مرکز تعویض پلاک و پلاک قبلی رو بندازه و پلاک جدید نصب کنه. چند وقت بعدش، برگ سبز و کارت ماشین به اسم خریدار و به آدرس خودش پست میشه.
در سال ۱۴۰۵ و طبق تغییراتی که تو تعرفه حقالتحریر دفاتر اسناد رسمی اومده، هزینه وکالت فروش ماشین شده ۶۰۰ هزار تومان. ولی باید بدونین که هزینه نوشتن این وکالتنامه برای کل مراحل نقلوانتقال ماشین از این مبلغ بیشتره و این ۶۰۰ تومن فقط مال وکالتنامه تعویض پلاکه.
از طرفی، این مبلغ بسته به نوع ماشین فرق میکنه. مثلاً همونجور که هزینه انتقال سند بنز با پراید زمین تا آسمون فرق داره، هزینه وکالت خرید و فروش این دو تا ماشین هم با هم متفاوته.
حالا سوال اینجاست که هزینه وکالت فروش ماشین به گردن کی میافته؟ معمولاً و طبق عرف خرید و فروش ماشین تو بیشتر شهرهای کشور، هزینههایی مثل انتقال سند و تعویض پلاک با خریداره، و هزینههایی مثل مالیات نقلوانتقال ماشین، خلافی و عوارض شهرداری با فروشنده.
وکالت کاری خودرو فقط برای کارهای اداری مثل تعویض پلاک، گرفتن مدارک یا رفتن به ادارات کاربرد داره. اما وکالت فروش خودرو یعنی وکیل میتونه ماشین رو بفروشه، سند رو امضا کنه و مالکیت رو منتقل کنه. پس وکالت فروش خیلی گستردهتر و پرریسکتره؛ مهمتر از عنوان وکالتنامه، خود متنشه.
بهترین راه برای اینکه توی خرید و فروش وکالتی ماشین به مشکل نخوری، اینه که تا جایی که میتونی از این روش فاصله بگیری و خودت شخصاً تو همه مراحل باشی. چون همونطور که تو این مطلب خوندی، حتی اگه اختیارات وکیل رو محدود کنی یا مدت وکالتنامه رو کوتاه کنی، بازم این دردسرها کاملاً از بین نمیرن.
نوشتن یک دیدگاه