بازی محلی قدیمی گیلان

بازی‌های محلی و سنتی گیلان، بازتابی از فرهنگ غنی و تاریخ پربار این منطقه هستند. این بازی‌ها نه تنها وسیله‌ای برای سرگرمی بوده‌اند، بلکه نقش مهمی در تقویت روابط اجتماعی، آموزش مهارت‌های زندگی و حفظ هویت فرهنگی ایفا کرده‌اند.

در ادامه، به معرفی و بررسی چند نمونه از این بازی‌ها می‌پردازیم:

آغوزبازی

آغوزبازی، یکی از بازی‌های محبوب در گیلان است که با استفاده از تیله یا گردو انجام می‌شود. بازیکنان پس از تعیین نقطه‌ای مشخص، تیله‌های خود را به سمت آن پرتاب می‌کنند. کسی که تیله‌اش نزدیک‌تر به نقطه باشد، به عنوان “استاد” انتخاب می‌شود و بقیه بازیکنان به ترتیب فاصله از نقطه، رتبه‌بندی می‌شوند. این بازی نیازمند دقت و مهارت در پرتاب است و به تقویت تمرکز و هماهنگی دست و چشم کمک می‌کند.

برموم‌بازی

در برموم‌بازی، دو بازیکن مقداری برموم را روی ناخن شست خود می‌چسبانند. هدف این است که یکی از بازیکنان با استفاده از لایه نازک برموم خود، برموم حریف را جدا کند. این بازی نیازمند دقت و صبر است و به تقویت مهارت‌های حرکتی ظریف کمک می‌کند.

عروس‌بازی

عروس‌بازی، بازی‌ای است که بین دختران و پسران ۷ تا ۱۰ ساله رایج بوده است. در این بازی، کودکان نقش‌های مختلفی مانند عروس، داماد و مهمانان را بازی می‌کنند و مراسم عروسی را شبیه‌سازی می‌نمایند. این بازی به کودکان کمک می‌کند تا با آداب و رسوم محلی آشنا شوند و مهارت‌های اجتماعی خود را تقویت کنند.

گلپا گلپا

این بازی بین دو گروه انجام می‌شود و تعداد نفرات هر گروه مهم نیست. هر گروه به تعداد نفرات خود، سنگ‌هایی را به صورت ایستاده در یک ردیف و با فاصله یک متری از یکدیگر قرار می‌دهد. گروه مقابل در فاصله حدود ۱۵ متری همین کار را انجام می‌دهد. هدف بازی این است که هر گروه سعی کند با پرتاب سنگ‌های کوچکتر، سنگ‌های ایستاده طرف مقابل را بیندازد. هر بازیکن فقط یک سنگ پرتاب می‌کند و با انداختن سنگ‌های ایستاده، یک جایزه پرتاب به دست می‌آورد. بازی ادامه می‌یابد تا زمانی که یک گروه بتواند آخرین سنگ ایستاده از دو گروه را بیندازد و برنده شود. گروه بازنده باید دو بار فاصله بین دو گروه را به گروه برنده سواری بدهد.

خرس‌بانى

در این نمایش سنتی، خرس‌بان خرسی رام و اهلی را به کوچه‌ها و بازار می‌آورد و با او نمایش‌هایی اجرا می‌کند. خرس حرکاتی مانند بالا رفتن از درخت یا راه رفتن با دو پا و عصا در دست انجام می‌دهد. مردم معتقد بودند که غذاهای نیم‌خورده خرس، کودکان لاغر را چاق می‌کند و به همین دلیل، این نمایش‌ها با استقبال مواجه می‌شد.

پاچو (چوب‌پا)

پاچو یا چوب‌پا، یکی از بازی‌های سنتی گیلان است که در آن بازیکنان با استفاده از چوب‌هایی که به پاهای خود می‌بندند، سعی می‌کنند تعادل خود را حفظ کرده و مسافتی را طی کنند. این بازی به تقویت تعادل، هماهنگی و مهارت‌های حرکتی کمک می‌کند و نشان‌دهنده خلاقیت و نوآوری مردم گیلان در ایجاد سرگرمی‌های ساده و مفید است.

کترا (کلوخ‌اندازی تخم‌مرغی)

کترا، آیینی سنتی است که بیشتر در ایام نوروز بین کودکان و نوجوانان گیلان رایج بوده است. در این بازی، شرکت‌کنندگان با تخم‌مرغ‌های آب‌پز شده، به شکلی رقابتی و شاد با یکدیگر روبه‌رو می‌شدند تا مشخص شود تخم‌مرغ چه کسی محکم‌تر است. این آیین نشان‌دهنده اهمیت تخم‌مرغ در فرهنگ نوروزی و نمادی از باروری و زندگی جدید است.

قیطه‌چو

قیطه‌چو یکی از بازی‌های محلی در روستای تاریخی انبوه گیلان است. در این بازی، افراد به دو گروه تقسیم می‌شوند و با استفاده از چوب‌های بزرگ و کوچک، سعی می‌کنند امتیاز کسب کنند. این بازی نیازمند مهارت، دقت و هماهنگی بین اعضای تیم است و به تقویت روحیه همکاری و رقابت سالم کمک می‌کند.

لافندبازی

لافندبازی یکی از بازی‌های بومی و محلی گیلان است که در شهریور ماه سال ۱۳۹۱ در فهرست ملی میراث فرهنگی ناملموس کشور به ثبت رسیده است. این بازی شامل حرکات نمایشی و آکروباتیک بر روی طناب است و نیازمند مهارت، تعادل و تمرین فراوان است. لافندبازی نشان‌دهنده هنر و استعداد مردم گیلان در اجرای نمایش‌های مهیج و سرگرم‌کننده است.

بازی‌های محلی گیلان، علاوه بر سرگرمی، نقش مهمی در انتقال فرهنگ، آداب و رسوم و تقویت مهارت‌های اجتماعی و فردی داشته‌اند. احیای این بازی‌ها می‌تواند به حفظ هویت فرهنگی و ایجاد نشاط در جامعه کمک