خانه » محتوای کمک‌ درسی مدارس » پاسخ » پاسخ سوالات درس ششم فارسی دهم مهر و وفا

پاسخ سوالات درس ششم فارسی دهم مهر و وفا

25 جولای 2026
بدون دیدگاه

جواب به سوالات و فعالیت درس ششم فارسی دهم ( پاسخ ها به صورت گام به گام )

پاسخگویی به سوالات درس ششم کتاب فارسی دهم مهر و وفا صفحه 47، 48، 49، 50 با سراسری 24 همراه باشید.

به‌روزرسانی بر اساس کتاب فارسی دهم 1404-1405

آنچه می خوانید

جواب سوالات فارسی دهم درس ششم مهر و وفا ( پاسخ گام به گام )

شعر «مهر و وفا» صفحه 49

دانش‌آموز عزیز برای خواندن معنی شعر «مهر و وفا» در سایت سراسری 24 بر روی لینک زیر ضربه بزنید.

» معنی شعر مهر و وفا

کارگاه متن‌پژوهی درس ششم صفحه 50

قلمرو زبانی صفحه 50

1- معنای واژه‌های مشخّص شده را با کاربرد آنها در متن درس مقایسه کنید.

ارباب حاجتیم و زبان سؤال نیست در حضرت کریم تمنّا چه حاجت است حافظ

📗 پاسخ:

معنی بیت: حاجت داریم و روی درخواست آن را نداریم، در محضر و بارگاه بخشنده نیازی به بیان حاجت نیست.

در این بیت «حضرت» به معنی «حضور، محضر، بارگاه» است و در متن درس به معنای «پیشگاه، جناب» به کار رفته است.

تعلیم ز ارّه گیر در امر معاش نیمی سوی خود می‌کش و نیمی می‌پاش ابوسعیدابوالخیر

📗 پاسخ:

معنی بیت: در مورد آنچه که با آن زندگی را می‌گذرانی از ارّه یاد بگیر، نیمی از براده‌ها را به سمت خود می‌کشد و نیمی را به طرف دیگر می‌پاشد.

در این بیت «معاش» به معنی «آنچه که با آن زندگی می‌کنند، خوردنی، پوشیدنی، وسایل زندگانی» است و در متن درس به معنی «زندگانی» به کار رفته است.

2- در شعر «مهر و وفا»، نمونه‌ای از کاربرد ضمایر متّصل را بیابید و نقش دستوری آن را مشخّص کنید.

📗 پاسخ:

خداش در همه حال از بلا نگه دارد ← خداش (خدا او را) ← ش (او): مفعول

فرشته‌ات به دو دست دعا نگه دارد ← فرشته‌ات (فرشته تو را) ← ات (تو): مفعول

گرت هواست که معشوق نگسلد پیمان ← گرت هواست (اگر هوای تو) ← ـَـ ت (تو): مضاف‌الیه

چو گفتمش که دلم را نگاه دار، چه گفت؟ ← گفتمش (به او گفتم) ← ـَـ ش (او): متمم

قلمرو ادبی صفحه 51

1- در متن درس، دو نمونه «مجاز» بیابید و مفهوم آنها را بنویسید.

📗 پاسخ:

ز دست بنده چه خیزد، خدا نگه دارد ← دست مجاز از توان، نیرو، اختیار

سر و زر و دل و جانم فدای آن یاری ← سر مجاز از وجود، جان ـ زر مجاز از دارایی، مال

2- در ادبیات فارسی، شاعران یا نویسندگان، واژۀ «صبا» را در کدام مفهوم نمادین به کار می‌برند؟

📗 پاسخ:

1- مفهوم خوش‌خبری مثل هدهد سلیمان

2- قاصد و پیام‌رسان میان عاشق و معشوق

3- رایحه‌ای معطر و دل‌انگیز

4- غمّاز بودن یعنی با انتشار عطر خود پرده از وجود معشوق برمی‌دارد.

3- بیت زیر را از نظر کاربرد آرایه «ایهام» بررسی کنید.

گفتم که بوی زلفت گمراه عالمم کرد گفتا اگر بدانی هم اوت رهبر آید

حافظ

📗 پاسخ: «بو» در دو معنای «عطر و رایحه» و «آرزو و امید» به کار رفته است.

قلمرو فکری صفحه 51

1- با توجّه به متن درس، حافظ، شرط وفاداری معشوق را در چه می‌داند؟

📗 پاسخ: می‌فرماید: گرت هواست که معشوق نگسلد پیمان / نگاه دار سرِ رشته تا نگه دارد یعنی اگر عاشق وفادار باشد و نقض عهد و پیمان نکند، معشوق هم وفادار می‌ماند.

2- بیت زیر، با کدام قسمت از سرودۀ حافظ، ارتباط مفهومی دارد؟

تا نگردی آشنا، زین پرده رمزی نشنوی گوش نامحرم نباشد جای پیغام سروش

حافظ

📗 پاسخ: بیت دوم: حدیث دوست نگویم مگر به حضرت دوست / که آشنا سخن آشنا نگه دارد

3- از کدام بیت درس، می‌توان مفهوم آیۀ شریفۀ «وَ مَن یَتَوَکَّل عَلَی اللهِ فَهُوَ حَسبُهُ.» را دریافت؟

📗 پاسخ:

بیت اول: هر آن که جانب اهل وفا نگه دارد / خداش در همه حال از بلا نگه دارد

بیت ششم: چو گفتمش که دلم را نگاه دارد، چه گفت؟ / ز دست بنده چه خیزد، خدا نگه دارد