پاسخ سوالات درس ششم فارسی دوازدهم نی‌نامه

جواب به سوالات و فعالیت درس ششم فارسی دوازدهم نظری ( پاسخ ها به صورت گام به گام )

پاسخگویی به سوالات درس ششم کتاب فارسی دوازدهم نی‌نامه صفحات 46، 48، 49، 51 با سراسری 24 همراه باشید.

به‌روزرسانی بر اساس کتاب فارسی دوازدهم 1404-1405

جواب سوالات فارسی دوازدهم درس ششم نی‌نامه ( پاسخ گام به گام )

شعر «نی‌نامه» صفحه 48

دانش‌آموز عزیز برای خواندن معنی شعر «نی‌نامه» در سایت سراسری 24 بر روی لینک زیر ضربه بزنید.

» معنی شعر نی‌نامه

کارگاه متن‌پژوهی درس ششم صفحه 50

قلمرو زبانی صفحه 50

1- معنای واژه «دستور» را در بیت‌های زیر مشخّص کنید.

 چه نیکو گفت با جمشید دستور     که با نادان نه شیون باد و نه سور    فخرالدّین اسعد گرگانی

📗 پاسخ:  وزیر، مشاور

گر ایدونک دستور باشد کنون    بگوید سخن پیش تو رهنمون    فردوسی

📗 پاسخ: اجازه، فرمان

2- با توجّه به دو بیت زیر از مولوی، آیا می‌توان «دیر شدن روز» و «بی‌گاه شدن» را معادل معنایی یکدیگر دانست؟ دلیل خود را بنویسید.

مکر او معکوس و او سرزیر شد / روزگارش برد و روزش دیر شد

بی‌گاه شد بی‌گاه شد، خورشید اندر چاه شد / خورشیدِ جان عاشقان در خلوت الله شد

📗 پاسخ: بله، چون هر دو به معنی «فوت شدن زمان، سپری شدن و از دست رفتن زمان» آمده است.

3- نقش دستوری گروه‌های اسمیِ مشخّص شده در بیت زیر را بنویسید.

هرکسی از ظنّ خود شد یار من    از درون من نجست اسرار من

📗 پاسخ: یار من ← مسند ـ اسرار من ← مفعول

قلمرو ادبی صفحه 50

1- بیت‌های زیر را از نظر کاربرد آرایه جناس همسان (تام) بررسی کنید.

الف) آتش است این بانگ نای و نیست باد / هر که این آتش ندارد نیست باد

📗 پاسخ:

«نیست باد» در مصراع اول به معنی «حرکت و جریان هوا نیست»

«نیست باد» در مصراع دوم به معنی «نابود شود، از بین برود»

ب) نی، حریف هر که از یاری بُرید / پرده‌هایش پرده‌های ما درید

📗 پاسخ:

«پرده»‌ اول به معنی «آهنگ، صدا، نوا»

«پرده» دوم به معنی «پوشش، حجاب، راز»

2- در کدام بیت درس، شاعر از «اسلوب معادله» بهره گرفته است؟ دلیل خود را بنویسید.

📗 پاسخ:

بیت 14: محرم این هوش جز بی‌هوش نیست / مر زبان را مشتری جز گوش نیست

زیرا مصراع دوم مصداق و تأیید مصراع اول است و از طرفی هر مصراع معنای مستقل و جداگانه دارد و از طریق تشبیه ارتباط معنایی با هم دارند.

قلمرو فکری صفحه 51

1- مقصود مولوی، از «نی» و «نیستان» چیست؟

📗 پاسخ: مقصود از «نی»، خود شاعر است و مقصود از «نیستان»، جایگاه حقیقی انسان که از آنجا جدا شد و به دنیای مادیات سقوط کرد، عالم معنا

2- کدام بیت، به  این سخن مشهور: «کُلُّ شَیْءٍ یَرْجِعُ إِلَی أصْلِهِ» (هر چیزی سرانجام به اصل و ریشه خود بازمی‌گردد) اشاره دارد؟

📗 پاسخ: بیت چهارم: هر کسی کاو دور ماند از اصل خویش / باز جوید روزگارِ وصل خویش

3- حافظ، در هریک از بیت‌های زیر، بر چه مفاهیمی تأکید دارد؟ بیت‌های معادل این مفاهیم را از متن درس بیابید.

الف) در ره عشق نشد کس به یقین محرم راز / هر کسی بر حسب فکر گمانی دارد

📗 پاسخ: ظرفیت وجودی افراد متفاوت است و هرکس به قدر ظرفیت خویش تصوراتی از اسرار هستی دارد، اما مسلماً هیچ‌کس توانایی درک حقایق هستی و محرم راز شدن را ندارد. این بیت با بیت ششم در ارتباط است:

هر کسی از ظنّ خود شد یار من / از درون من نجست اسرار من

ب) زمانه گر بزند آتشم به خرمن عمر / بگو بسوز که بر من به برگ کاهی نیست

📗 پاسخ: زمانه اگر قصد دارد خرمن عمر مرا آتش بزند، بگو بسوزان که به اندازه پر کاهی هم برایم ارزش ندارد. این بیت با بیت شانزدهم در ارتباط است:

روزها گر رفت، گو رو، باک نیست / تو بمان، ای آن که جز تو پاک نیست

4- جدول زیر را با توجّه به مفاهیم ابیات درس کامل کنید.

گنج حکمت «آفتابِ جمال حق» صفحه 53

دانش‌آموز عزیز برای خواندن معنی متن «آفتابِ جمال حق» در سایت سراسری 24 بر روی لینک زیر ضربه بزنید.

» معنی گنج حکمت آفتابِ جمال حق

جواب درس‌های بعدی فارسی دوازدهم
دانلود PDF کتاب فارسی دوازدهم