خانه » محتوای کمک‌ درسی مدارس » پاسخ » پاسخ سوالات درس هشتم فارسی یازدهم در کوی عاشقان

پاسخ سوالات درس هشتم فارسی یازدهم در کوی عاشقان

25 جولای 2026
بدون دیدگاه

جواب به سوالات و فعالیت درس هشتم فارسی یازدهم ( پاسخ ها به صورت گام به گام )

پاسخگویی به سوالات درس هشتم کتاب فارسی یازدهم در کوی عاشقان صفحه 72، 73، 74 با سراسری 24 همراه باشید.

به‌روزرسانی بر اساس کتاب فارسی یازدهم 1404-1405

جواب سوالات فارسی یازدهم درس هشتم در کوی عاشقان ( پاسخ گام به گام )

کارگاه متن‌پژوهی درس هشتم صفحه 72

قلمرو زبانی صفحه 72

1- واژه «مرشد» در متن درس، به چه معنایی است؟

📗 پاسخ: راهنما، هدایت‌کننده، رهبر

2- چهار ترکیب اضافی که اهمّیت املایی داشته باشد، از متن درس بیابید و بنویسید.

📗 پاسخ: طالب دیدار، صاحب بصیرت، طالبان علوم شریعت، معارف شمس

3- اکنون برای کاربرد هریک از نقش‌های تبََعی، مثال مناسب بنویسید.

📗 پاسخ:

معطوف ← خود را با سرودن غزل‌های گرم و پُرسوز و گداز عاشقانه، سرگرم می‌کرد.

بدل ← سلطان ولد، فرزند مولانا، هر دَم بی‌تابانه به بالین پدر می‌آمد.

تکرار ← برای من مگریّ و، مگو دریغ! دریغ!

قلمرو ادبی صفحه 72

1- برای کاربرد هر آرایۀ زیر، نمونه‌ای از متن درس بیابید.

واج آرایی: 📗 پاسخ: (رو، سر بنه به بالین، تنها مرا رها کن / ترکِ منِ خرابِ شبگرد مبتلا کن ← واج آرایی «ب» مصوت «ـِـ»)

حس آمیزی: 📗 پاسخ: (غزل‌های گرم، ترانه‌های شیرین، بهانه‌های زرّین، جواب تلخ)

تشبیه: 📗 پاسخ: (شمسِ پرنده، دانه انسان)

2- بخش مشخّص شده در سرودۀ زیر، بیانگر کاربرد کدام آرایۀ ادبی است؟ دلیل خود را بنویسید.

بیداری زمان را با من بخوان به فریاد

ور مرد خواب و خفتی،

«رو سر بنه به بالین، تنها مرا رها کن»

محمّدرضا شفیعی کدکنی

📗 پاسخ: شاعر از آرایه «تضمین» استفاده کرده، استفاده از بیت یا مصراع از شعر شاعران دیگر در شعر را «تضمین» می‌گویند.

قلمرو فکری صفحه 73

1- درباره اصطلاحات «پیر» و «مراد» و پیوند آن با زندگی مولوی توضیح دهید.

📗 پاسخ: «پیر» و «مراد» در اصطلاح تصوف به انسان کامل و رهبر و پیشوایی می‌گویند که مریدان و طرفداران را به راه حق و حقیقت هدایت می‌کند. مولوی خود صاحب فضل و تقوا بود و مجالس درس و وعظ و آموزش علوم دینی برگزار می‌کرد و از این جهت پیر و مراد طالبان علوم شریعت بود. از طرفی خود نیز گم‌گشته‌ای داشت که سال‌ها در جست‌وجویش بود، همواره در پی انسان کاملی می‌گشت که از او بیاموزد و وقتی با شمس تبریزی ملاقات کرد و نشان‌هایی از لطف الهی در او یافت، پیر و مراد خویش را پیدا کرد و مرید او شد.

2- با توجّه به متن درس، به اعتقاد مولانا، چه چیزی را باید مایۀ دریغ و افسوس دانست؟

📗 پاسخ: به دام دیو درافتادن، گرفتار دنیا و فریب‌های شیطان شدن را مایه دریغ و افسوس می‌دانست.

3- کدام بیت درس، با این سرودۀ حافظ، ارتباط معنایی دارد؟ پیام مشترک آنها را بنویسید.

چنین قفس نه سزای چو من خوش الحانی است / روم به گلشن رضوان که مرغ آن چمنم

ما به فلک بوده‌ایم، یار مَلَک بوده‌ایم / باز همان جا رویم، جمله که آن شهر ماست

📗 پاسخ: پیام مشترک هر دو بیت، بازگشت به اصل و جایگاه اصلی خویش است. انسان مسافری است که برای زندگی ابدی به این دنیا نیامده و روزی به جایی برمی‌گردد که از آن‌جا آمده است.

4- بیت زیر، بیانگر چه دیدگاهی است؟

کدام دانه فرو رفت در زمین که نرُست؟ / چرا به دانه انسانت این گُمان باشد؟

📗 پاسخ: رستاخیز و زنده شدن مردگان در قیامت

5- بر مبنای متن درس، خلق و خوی مولانا را با این آیات قرآن کریم که به حضرت موسی(ع) و حضرت هارون(ع) خطاب است، مقایسه کنید.

اذْهَبَا إِلَى فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَى. فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَیِّناً… (سوره طه/آیات 43 و 44)

📗 پاسخ: آیه شریفه به موسی(ع) و هارون(ع) می‌فرماید که با نرمی و زبان خوش با فرعون برخورد کنید، مولانا که حق در جانش ریشه دوانیده بود نیز برای هدایت مریدانش به راه حقیقت، از همین روش استفاده می‌کرد. در درس خواندیم: «اهل صلح و سازش شود. همین حالت صلح و یگانگی با عشق و حقیقت، او را بردباری و تحمّل عظیم بخشید؛ طوری که طعن و ناسزای دشمنان را هرگز جواب تلخ نمی‌داد و به نرمی و حُسن خُلق، آنان را به راه راست می‌آورد.»