روایت تاریخی وفات حضرت یوسف(ع) و راز دفن او (یوسف پیامبر چگونه درگذشت)

داستان کامل وفات حضرت یعقوب(ع) و حضرت یوسف(ع)؛ از اندوه فرزند تا دفن در رود نیل، نبش قبر توسط موسی(ع) و مرگ زلیخا در کنار یوسف(ع).

وفات حضرت یعقوب(ع) و تأثیر آن بر حضرت یوسف(ع)

حضرت یعقوب(ع) برادری داشت که چهل سال از او دور بود. پس از سال‌ها فراق، تصمیم گرفت تا به دیدار او برود. در لحظه دیدار، فرمان الهی به عزرائیل رسید تا جان هر دو برادر را بگیرد. با درگذشت ناگهانی پدر و عموی حضرت یوسف(ع)، او بی‌درنگ تاج و لباس پادشاهی را کنار نهاد و گریان به بالین آنان شتافت.

در آن لحظه حضرت یوسف(ع) دریچه‌ای از آسمان را دید که گشوده شده و فرشتگان، ارواح آن دو را تطهیر کرده و برای دفن به سوی بیت‌المقدس می‌بردند. او با اندوهی فراوان از خداوند خواست تا جانش را نیز بگیرد تا در کنار پدر و اجدادش باشد، امّا ملک‌الموت فرمود زمان تو هنوز نرسیده است.

عبادت حضرت یوسف(ع) پس از وفات پدر

پس از وفات حضرت یعقوب(ع)، یوسف(ع) دیگر تاج بر سر ننهاد و تخت پادشاهی را ترک گفت. او بیست سال تمام در کنار رود نیل به عبادت و ذکر خدا مشغول بود و هر شب با اشتیاق، از وصال پدر و نیاکانش سخن می‌گفت.

شبی در خواب پدرش یعقوب(ع) و پدربزرگش اسحاق(ع) را دید که بشارت دادند سه شب دیگر به ما خواهی پیوست. یوسف نبی در سه روز پایانی، در فراق پدر آنچنان گریست که حتی یعقوب در آن چهل سال فراق چنین نالیده نبود.

وفات و تسلیم حضرت یوسف(ع)

در روز سوم، ملک‌الموت نزد یوسف آمد و گفت: «ای یوسف! مدت عمرت به پایان رسیده و پدران و اجدادت در انتظار دیدار تواند.» یوسف آماده رحلت شد، اعضاء بدنش به لرزه افتاد و با یاد خدا جان به جان‌آفرین تسلیم کرد.

فرشتگان ملکوت ناله کردند و مقربان الهی به ستایش او پرداختند. جبرئیل با حوله‌ای سپید از بهشت آمد، پیکر یوسف را شست، در کفن پیچید و در تابوتی از سنگ مرمر قرار داد. برادرانش با اندوه فراوان، او را تشییع کردند.

مرگ زلیخا در کنار پیکر حضرت یوسف(ع)

پس از درگذشت یوسف(ع)، خبر به زلیخا رسید. او بی‌درنگ خود را به تابوت رساند و با اندوهی جان‌سوز گفت: «ای یوسف! آیا این تویی که از من جدا شده‌ای؟» آن‌قدر گریست و سر بر تابوت زد تا بی‌هوش شد. سه شبانه‌روز بیهوش در کنار بدن بی‌جان یوسف افتاده بود.

وقتی به هوش آمد، گفت: «خداوندا! همان‌گونه که یوسف در لحظه مرگ آرزو داشت با صالحان همراه شود، مرا نیز با او هم‌نشین گردان.» دعای زلیخا مستجاب شد و در همان لحظه جانش به لقاء یوسف پیوست تا در دنیا و آخرت جفت یکدیگر باشند.

تدفین حضرت یوسف(ع) در رود نیل

پس از وفات حضرت یوسف(ع) و زلیخا، مردم مصر درباره محل دفن آن دو اختلاف داشتند. گروهی خواهان دفن او در دروازه کنعان بودند و گروهی دیگر مکان دیگری را پیشنهاد دادند. در نهایت، خداوند رود نیل را خشک گرداند و الهام فرمود که پیکر مقدس یوسف(ع) را در بستر نیل به خاک بسپارند تا برکات جسم او به همه‌جا برسد.

به این ترتیب، پیکر آن پیامبر درون نیل دفن شد تا آب‌های رود از نور وجودش بهره‌مند گردند و خیر او به سراسر سرزمین‌ها برسد.

کشف قبر حضرت یوسف(ع) به دست حضرت موسی(ع)

چهارصد سال پس از دفن حضرت یوسف(ع)، وقتی حضرت موسی(ع) و قومش تصمیم به خروج از مصر گرفتند، خداوند فرمود تا استخوان‌های یوسف را از نیل بیرون آورده و به بیت‌المقدس منتقل کنند. تنها پیرزنی از بنی‌اسرائیل جای مزار را می‌دانست، او به سه شرط حاضر شد محل قبر را نشان دهد: جوانی، ازدواج با موسی(ع)، و همنشینی در آخرت.

موسی شرایط را پذیرفت و قبر را یافت. پس از بیرون آوردن پیکر یوسف(ع)، ماه دوباره به آسمان بازگشت و مسیر برای بنی‌اسرائیل روشن شد. جسد حضرت یوسف(ع) سپس به فلسطین برده شد.

انتقال پیکر حضرت یوسف(ع) به بیت‌المقدس

وقتی بنی‌اسرائیل از دست فرعون گریختند و از نیل گذشتند، استخوان‌های حضرت یوسف(ع) را با خود حمل کردند. در سرزمین فلسطین، پیکر آن حضرت در کنار پدرش یعقوب(ع) دفن شد. این انتقال نمادی از وفاداری و ادامه رسالت الهی در نسل پیامبران بود.

بنابر نوشته «یاقوت حموی» در قرن ششم هجری، آرامگاه حضرت یوسف(ع) در نزدیکی شهر نابلس از سرزمین‌های فلسطین و در شش فرسنگی بیت‌المقدس واقع است. این مکان امروزه به نام قدس خلیل شناخته شده و از زیارتگاه‌های مهم ادیان الهی به شمار می‌رود.

نتیجه‌گیری و پیام واقعه وفات یوسف نبی(ع)

ماجرای وفات حضرت یعقوب(ع)، اندوه عمیق حضرت یوسف(ع)، و در نهایت تسلیم او در برابر مرگ، درسی از صبر، ایمان، و دلبستگی حقیقی به خداوند است. زندگی و مرگ او نشان می‌دهد که عشق الهی بر هر ثروت و مقام دنیوی برتری دارد.

سوالات متداول درباره وفات حضرت یعقوب و یوسف(ع)

چرا خداوند هم‌زمان جان یعقوب(ع) و برادرش را گرفت؟
زیرا تقدیر الهی چنین بود که آن دو در لحظه دیدار از دنیا بروند تا وصال دنیوی و اخروی آنان توأم شود.

حضرت یوسف(ع) بعد از مرگ پدر چه کرد؟
او تاج پادشاهی را کنار گذاشت و بیست سال در کنار رود نیل به نیایش و عبادت پرداخت.

چرا جنازه حضرت یوسف(ع) در رود نیل دفن شد؟
مردم مصر بر سر محل دفن اختلاف داشتند و خداوند الهام فرمود تا او را در نیل دفن کنند تا برکات وجودش در سراسر سرزمین پخش شود.

چه کسی استخوان‌های حضرت یوسف(ع) را از نیل بیرون آورد؟
حضرت موسی(ع) به فرمان خداوند این کار را انجام داد و پیکر حضرت یوسف(ع) را به فلسطین منتقل کرد.

محل کنونی قبر حضرت یوسف(ع) کجاست؟
آرامگاه او در نزدیکی شهر نابلس، در شش فرسنگی بیت‌المقدس، در منطقه‌ای به نام قدس خلیل قرار دارد.