زندگینامه و درگذشت همایون ارشادی؛ ستاره‌ی فیلم طعم گیلاس + علت فوت

زندگی‌نامه و کارنامه هنری همایون ارشادی، بازیگر برجسته سینمای ایران و ستاره فیلم طعم گیلاس؛ مروری بر آثار، افتخارات و درگذشت او.

زندگینامه همایون ارشادی؛ بازیگر برجسته سینمای ایران

همایون ارشادی (زادهٔ ۵ فروردین ۱۳۲۶ در اصفهان – درگذشتهٔ ۲۰ آبان ۱۴۰۴) بازیگر مطرح سینما و تلویزیون ایران بود که با بازی در فیلم طعم گیلاس اثر عباس کیارستمی به شهرت رسید و در سینمای ایران و جهان حضوری ماندگار داشت. بر اساس اعلام رسمی روابط عمومی خانه سینما، او پس از یک دوره بیماری صبح روز ۲۰ آبان ۱۴۰۴ درگذشت. مراسم تشییع پیکر این هنرمند فقید متعاقباً اطلاع‌رسانی خواهد شد.

زندگی شخصی و تحصیلات

ارشادی دوران تحصیل خود را تا پایان دبیرستان در آبادان گذراند و پس از اخذ دیپلم برای ادامه تحصیل به ایتالیا رفت. او در دانشگاه‌های این کشور رشته معماری خواند و پس از یازده سال اقامت در اروپا، به ایران بازگشت. همسر وی خانم سوسن کریمی بود و دو فرزند داشت؛ یک دختر و یک پسر.

ورود به سینما و شهرت بین‌المللی

در سال ۱۳۷۵، عباس کیارستمی با کشف استعداد همایون ارشادی، او را به دنیای سینما معرفی کرد. پس از آشنایی شش‌ماهه با کیارستمی، ارشادی برای نقش اصلی فیلم طعم گیلاس انتخاب شد — فیلمی که توانست نخل طلای جشنواره کن ۱۹۹۷ را از آن خود کند و بازی متفاوت او توجه منتقدان جهانی را برانگیزد.

سال بعد، در فیلم درخت گلابی ساخته داریوش مهرجویی جلوی دوربین رفت و بار دیگر تحسین سینمادوستان را برانگیخت. یکی از نقش‌های خاص او، حضور بدون دیالوگ در فیلم ملکه (۱۳۹۰) به کارگردانی محمدعلی باشه‌آهنگر بود که نشان از توانایی چهره‌پردازی بی‌کلامش داشت.

همکاری‌های بین‌المللی همایون ارشادی

ارشادی در سال ۲۰۰۷ با فیلم بادبادک‌باز ساخته مارک فورستر به سینمای هالیوود قدم گذاشت. این تجربه موفق بین‌المللی او را در سطح جهانی مطرح کرد. روزنامه لس‌آنجلس تایمز در نقدی نوشت: «مارک فورستر بازی ارشادی را حیرت‌انگیز می‌داند؛ او نه به تکنیک بلکه به احساس و دل خود متکی است.»

پس از آن، در فیلم‌های شاخصی مثل آگورا (۲۰۰۹) به کارگردانی آلخاندرو آمنابار، سی دقیقه پس از نیمه‌شب (۲۰۱۲) ساخته کاترین بیگلو و تحت‌تعقیب‌ترین مرد (۲۰۱۴) در کنار فیلیپ سیمور هافمن، ریچل مک‌آدامز و ویلم دفو بازی کرد. آخرین حضور بین‌المللی او در فیلم عاشقانه علی و نینو محصول انگلستان در سال ۲۰۱۶ بود.

کارنامه هنری

فیلم‌های سینمایی مهم

• طعم گیلاس (۱۳۷۶)
• درخت گلابی (۱۳۷۶)
• پارتی (۱۳۷۹)
• مزاحم (۱۳۸۰)
• آل (۱۳۸۸)
• ملکه (۱۳۹۰)
• آینه‌های روبرو (۱۳۸۸)
• ما همه گناهکاریم (۱۳۸۹)
• نارنجی‌پوش (۱۳۹۰)
• سرو زیر آب (۱۳۹۶)
• بادبادک‌باز (۲۰۰۷)
• آگورا (۲۰۰۹)
• تحت‌تعقیب‌ترین مرد (۲۰۱۴)
• علی و نینو (۲۰۱۶)

سریال‌های تلویزیونی و نمایش خانگی

• آسپرین (۱۳۹۴–۱۳۹۵)
• دیوار به دیوار (۱۳۹۶)
• مانکن (۱۳۹۸)
• دل‌دار (۱۳۹۸)
• هم‌بازی (۱۴۰۰)
• سایه باز (۱۴۰۲)

مستندها و فیلم کوتاه

• آبی به رنگ آسمان (۱۳۹۶)
• برف (زندگی فرهاد مهراد)
• طولانی‌تر از همیشه (فیلم کوتاه، ۱۳۹۸)

جوایز و افتخارات

• برنده جایزه بنیاد بلونلیج در بخش بازیگری (هفتاد و ششمین جشنواره فیلم ونیز ۲۰۱۹)
• نامزد بهترین روایت در جشنواره فیلم تورنتو برای آرمان‌شهر (۲۰۱۶)
• نامزد بهترین بازیگر جشنواره فیلم اکشن اَن فیلم آمریکا (۲۰۱۳)
• نامزد بهترین بازیگر نقش مکمل انجمن منتقدان دالاس فورت‌ورث برای بادبادک‌باز (۲۰۰۸)

میراث و یادگار هنری

همایون ارشادی با بازی‌های صادقانه و احساسی، نمونه‌ای نادر از هنرمندانی بود که مرز میان حقیقت و نمایش را از میان برمی‌دارند. از نقش اول طعم گیلاس تا حضور در آثار بین‌المللی، او چهره‌ای انسانی و متفکر از سینمای ایران به جهان معرفی کرد. یاد و نامش در تاریخ سینمای ایران جاودانه خواهد ماند.