لانچ کنترل چیست و چگونه کار می‌کند؟

حتماً! در ادامه متن بازنویسی شده با لحن دوستانه و عامیانه آورده شده:

اگه اهل ماشین باشی، حتماً اسم «لانچ کنترل» به گوشت خورده. مخصوصاً وقتی بحث ماشین‌های اسپرت یا مسابقه‌ای میشه، بیشتر از هر جای دیگه‌ای اسم این سیستم میاد وسط. دلیلش هم اینه که لانچ کنترل می‌تونه حسابی به بهتر شدن عملکرد فنی ماشین کمک کنه، مخصوصاً تو ماشین‌های مسابقه‌ای. تو این مطلب یه نگاهی به این سیستم جذاب انداختیم و می‌خوایم بدونیم لانچ کنترل دقیقاً چیه و چطور کار می‌کنه.

تاریخچه لانچ کنترل

در ابتدای مقاله به بررسی تاریخچه لانچ کنترل یا همان سیستم کنترل شروع حرکت می‌پردازیم. در سال ۱۹۸۵ شرکت رنو از یک دیسکت جهت ثبت اطلاعات فنی خودروهای مسابقه‌ای خود استفاده می‌کرد و مهندسان می‌توانستند هنگام توقف خودرو، اطلاعات آن را استخراج کرده و نسبت به ارائه تنظیمات بهتر اقدام کنند. بعدا این اطلاعات از طریق امواج رادیویی بین مهندسان و خودرو ردوبدل شد؛ پس از آن با گسترش استفاده از قطعات الکترونیکی، مهندسان قادر بودند کار تنظیمات را حتی زمانی که خودرو در پیست حرکت می‌کند نیز از راه دور انجام دهند.خب، چند سالی که گذشت و تکنولوژی توی ساخت موتورها و ایسیوها حسابی پیشرفت کرد، کمکم این کار به صورت خودکار دراومد. یه تنظیمات جدید به اسم “لانچ کنترل” اومد که توی ماشین‌های مسابقه گذاشتنش. ولی فدراسیون جهانی یه مدتی استفاده از این سیستم رو قدغن کرد، چون فکر می‌کردن مهارت راننده‌ها رو کم می‌کنه. اما سال ۲۰۰۱ تو گرندپری اسپانیا دوباره اجازه دادن که از لانچ کنترل و سیستم کنترل کشش و حتی گیربکس‌های تمام اتوماتیک استفاده بشه. البته چند مدت بعدش، بازم این سیستم‌ها رو ممنوع کردن، چون هزینه‌های تیم‌های فرمول یک رو زیاد کرده بودن.

لانچ کنترل چیست؟

تصور کن تو یه مسابقه ماشین‌رانی باشی که برنده‌ها فقط با چند صدم ثانیه اختلاف از خط پایان رد می‌شن. معمولاً هم سرنوشت راننده‌ها و تیم‌هایی که کلی خرج کردن، به همین صدم‌ثانیه‌ها بستگی داره.

حالا اگه موقع شروع مسابقه، ماشین‌ها به خاطر قدرت بالای موتور، یه خورده از وقتشون رو با هرزگردی چرخ‌ها یا نتونستن استفاده درست از حداکثر قدرت و گشتاور از دست بدن، این قضیه می‌تونه کل سرنوشت تیم و اون همه هزینه‌ای که کرده رو عوض کنه و آخرش برای شرکت‌کننده‌ها نتیجه خوبی نداشته باشه.
[hm_sell_form_inline]

با این که استفاده از قطعات الکترونیکی تو ماشین‌ها بیشتر شد، مهندسین به مرور تصمیم گرفتن یه حالت رانندگی هوشمند مخصوص استارت یا شروع حرکت ماشین‌های مسابقه‌ای درست کنن تا شتاب و چابکی‌شون تو شروع رقابت به بهترین شکل ممکن برسه. چون بیشتر راننده‌ها به خاطر استرس، اشتباهات انسانی یا چیزای دیگه نمی‌تونستن این کار رو موقع شروع مسابقه درست و حسابی انجام بدن.

این‌طور بود که رفته‌رفته سیستم لانچ کنترل در خودروهای مسابقه‌ای و اسپرت به کار گرفته شد؛ با استفاده از سامانه لانچ کنترل یا کنترل شروع حرکت، بهترین راندمان توان از موتور و گیربکس دریافت می‌شود و بالاترین نیروی ممکن به نحوی به سر چرخ‌ها می‌رسد که میزان هرزگردی آن‌ها به حداقل رسیده و خودرو در لحظه لانچ (شروع حرکت) با توان و چسبندگی بالا به طی مسیر بپردازد. درواقع لانچ کنترل طراحی شده تا نهایت توان و کشش موتور به صورت هوشمند و با نظارت سامانه‌های کامپیوتری، به چرخ‌ها انتقال یابد و شتاب خودرو در لحظات ابتدایی تا حد امکان سریع شود.

سیستم کنترل شروع حرکت ماشین چگونه کار می‌کند؟

با فعال کردن دکمه لانچ کنترل (لانچ ماشین)، پردازشگر مرکزی موتور یا ایسیو در تعامل با سایر تجهیزات الکترونیکی و انواع سنسورهای به کار گرفته شده در موتور و جعبه دنده، این بخش‌ها را طوری سامان می‌دهد که پیش از شروع حرکت، دور موتور در محدوده بیشترین گشتاور و قدرت قرار بگیرد و حتی با فشردن پدال گاز هم از میزان مجاز فراتر نرود. بدین ترتیب ریسک خرابی موتور و داغ شدن بیش‌ازحد گیربکس نیز به حداقل می‌رسد. همچنین این سیستم با اعمال کنترل بر دریچه گاز، سیستم‌های ترمز ABS ، سیستم کنترل لغزش و… نحوه چرخش تایرها را طوری تنظیم می‌کند که میزان هرزگردی آن‌ها به حداقل برسد و درنتیجه اتومبیل پس از حرکت کردن با کمترین هرزگردی مواجه شده و بیشترین کشش را در اختیار راننده قرار دهد.

این سیستم نه‌تنها نحوه چرخش لاستیک‌ها رو کنترل می‌کنه، بلکه یه مدیریت هوشمندانه هم روی باز شدن دریچه گاز و تنظیم دنده‌ها داره. هدفش اینه که موتور توی بهترین شرایط ممکن، موقع شروع حرکت از حالت سکون، بیشترین قدرت رو به راننده بده. اگه این سیستم نباشه، احتمال داغ شدن و خرابی موتور و جعبه دنده خیلی زیاد می‌شه.

خب، بریم سراغ آخر حرفمون. تو دنیای امروز، تقریبا خیلی از خودروسازا میان رو ماشین‌هاشون یه سیستمی به اسم لانچ کنترل می‌ذارن. مخصوصاً ماشین‌های سوپر اسپرت که یه کم قیمتشون بالاست، این سیستم رو دارن تا هم هیجان رانندگی رو ببرن بالا، هم جلوی رقیبا یه گلیم‌و بندازن و نشون بدن چه قدرتی دارن. خلاصه اینکه راننده‌های معمولی هم بتونن از همون لحظه اول که پا می‌ذارن رو گاز، یه شتاب‌گیری ترسناک و باحال رو تجربه کنن. راستش الان خیلی از ماشین‌های معروف مثل فراری، لامبورگینی، بی ام و سری M و اینجور چیزا، همه‌شون به این سیستم لانچ کنترل (همون لانچ ماشین) مجهز شدن.

بیشتر بخوانید

دو شاخه استارت چیست و عملکرد سیستم استارت خودرو چگونه است؟
سیستم تهویه مطبوع خودرو و روش‌های نگه‌داری صحیح از آن چیست؟
سیستم تعلیق مک فرسون خودرو چیست؟