پاسخ سوالات درس سیزدهم علوم چهارم زیستگاه
- 25 جولای 2026
- بدون دیدگاه

جواب به سوالات و فعالیت درس سیزدهم علوم چهارم ( پاسخ ها به صورت گام به گام )

پاسخگویی به سوالات درس سیزدهم کتاب علوم چهارم زیستگاه صفحات 112، 113، 114، 115، 116، 118، 119 با سراسری 24 همراه باشید.
آنچه می خوانید
آیا میتوانید بگویید موجودات زنده چه ویژگیهایی دارند؟
📗 پاسخ: موجودات زنده ویژگیهایی مانند تنفس، رشد، حرکت، تولید مثل، واکنش به محیط، و تغذیه دارند.
در یک بوستان، چه موجودات زنده و غیرزندهای ممکن است وجود داشته باشند؟
📗 پاسخ: در بوستان، موجودات زنده مثل درخت، گل، پرنده، حشره، گربه و انسان و موجودات غیرزنده مثل سنگ، خاک، آب، نیمکت، تاب و آفتاب وجود دارند.
| در حیاط مدرسه یا بوستان نزدیک مدرسه: الف) چه موجودات زنده و غیرزندهای میبینید؟ آنها را در جدول روبهرو طبقهبندی کنید. |
| ||||||||||||||||
| ب) موجودات زندهی جدول بالا را در جدول روبهرو طبقهبندی کنید. |
|
دربارهی غذای جانورانی که نام آنها را در جدول بالا نوشتید، اطّلاعات جمعآوری کنید و جدول صفحهی بعد را کامل کنید. سپس به پرسشهای زیر پاسخ دهید:
کدام جانوران این جدول از گیاهان و کدام جانوران از گوشت جانوران دیگر تغذیه میکنند؟
📗 پاسخ: ملخ، زنبور و پروانه از گیاهان و گربه از گوشت جانوران تغذیه میکند.
آیا در این جدول، جانوری وجود دارد که هم از گوشت و هم از گیاه تغذیه کند؟
📗 پاسخ: بله گنجشک هم از گوشت کرم خاکی و حشرات و هم از دانهی گیاهان تغذیه میکند.
| نام جانور | غذا |
| گنجشک | کرم خاکی، دانهی گیاه و حشرات |
| ملخ | برگ گیاه |
| زنبور | شهد و گردهی گل |
| پروانه | شهد گل |
| گربه | گوشت، مثل گوشت ماهی و مرغ |
ملخ هم میتواند غذای گنجشک باشد. رابطهی آنها را چگونه میتوانید نشان دهید.
📗 پاسخ: ملخ ← گنجشک
تصویرهای زیر را به دقّت نگاه کنید و به پرسشها پاسخ دهید.
بین این موجودات زنده، چه ارتباط غذاییای وجود دارد؟
📗 پاسخ: در تصویر 1 گاومیش غذای ببر است و در تصویر 2 ماهی غذای شاهین است.
ارتباط غذایی موجودات زندهی این تصویرها را با استفاده از علامت پیکان (←) به صورت زنجیرهی غذایی نشان دهید.
📗 پاسخ: گاومیش ← ببر
ماهی ← شاهین


1- در شبکهی غذایی بالا چند زنجیرهی غذایی وجود دارد؟ آنها را بنویسید.
📗 پاسخ: 5 زنجیره غذایی
1- گندم ← ملخ ← قورباغه ← شاهین ← عقاب
2- گندم ← موش ← شاهین ← عقاب
3- گندم ← موش ← عقاب
4- گندم ← موش ← مار ← عقاب
5- گندم ← خرگوش ← عقاب
2- موش در چند زنجیرهی غذایی دیده میشود و غذای کدام جانوران است؟
📗 پاسخ: موش در سه زنجیره غذایی هست و غذای شاهین، عقاب و مار است.
3- اگر در این شبکهی غذایی همهی موشها از بین بروند، آیا همهی شاهینها هم از بین میروند؟ پاسخ خود را توضیح دهید.
📗 پاسخ: خیر چون شاهین میتواند غذای خود را از زنجیرههای غذایی دیگر تأمین کند.
کرم خاکی در کجا زندگی میکند؟
📗 پاسخ: کرم خاکی در خاکهای مرطوب، غنی از مواد آلی و دارای تهویه مناسب زندگی میکند؛ او بیشتر وقت خود را زیر سطح زمین میگذراند تا از مواد مغذی موجود در خاک تغذیه کرده و به بهبود کیفیت آن کمک کند.

آیا ماهی، ببر و عقاب میتوانند در هر جایی زندگی کنند؟ به چه دلیل؟
📗 پاسخ: خیر، ماهی، ببر و عقاب نمیتوانند در هر جایی زندگی کنند. چون هر کدام از این جانوران برای بقا به «زیستگاه» خاصی نیاز دارند که ویژگیهای آن با نیازهای بدنشان سازگار است:
ماهی، برای تنفس (از طریق آبشش) به محیط آبی نیاز دارد.
ببر، برای شکار و استتار، نیازمند پوشش گیاهی جنگلی یا علفزارهای خاص است و بدن آن برای شرایط دمایی مشخصی تکامل یافته است.
عقاب، برای شکار و لانهسازی به مناطق مرتفع، دید وسیع و منابع غذایی خاص نیاز دارد.
آیا جانوران محلّ زندگی شما میتوانند در جاهای خیلی گرم یا خیلی سرد زندگی کنند؟ به چه دلیل؟
📗 پاسخ: محل زندگی ما آب و هوای معتدلی دارد و جانوران سازگار با این آب و هوا در آن زندگی میکنند آنها در جاهای خیلی گرم یا خیلی سرد امکان زندگی ندارند.
آیا به نظر شما بوستان یا باغچه یک زیستگاه است؟ دلیل بیاورید.
📗 پاسخ: بله، بوستان یا باغچه یک زیستگاه است؛ چون موجودات زنده مثل گیاهان، حشرات، پرندگان و گاهی جانوران دیگر در آن زندگی میکنند و نیازهایشان را برطرف میکنند.
دربارهی نقش انسان در حفظ یا تخریب زیستگاهها در هریک از تصویرهای زیر در گروه خود گفتوگو کنید.

📗 پاسخ:
1- در تصویر سمت راست بالا تابلو منطقه حفاظت شده نشان میدهد که این منطقه توسط محیط زیست حفاظت میشود و منابع طبیعی آن از گزند آسیبها در امان است.
2- در تصویر سمت چپ بالا بولدوزر مشغول از بین بردن منابع طبیعی برای ایجاد جاده است.
3- در تصویر سمت راست پایین آب آلوده وارد منطقه کشاورزی میشود و به آن آسیب میزند.
4- در تصویر وسط پایین دود ناشی از کار کردن کارخانه هوای محیط را آلوده میکند.
5- در تصویر سمت چپ پایین زبالهها محیط زندگی گیاهی و جانوری را آلوده کرده و به منابع طبیعی آسیب رسانده است.
شما برای محافظت از زیستگاهها چه کارهای دیگری میتوانید انجام دهید؟
📗 پاسخ: برای حفاظت از زیستگاهها میتوانیم کارهای زیر را انجام دهیم:
نوشتن یک دیدگاه