پاسخ سوالات درس سوم علوم سوم اندازه‌گیری مواد

جواب به سوالات و فعالیت درس سوم علوم سوم  ( پاسخ ها به صورت گام به گام )

پاسخگویی به سوالات درس سوم کتاب علوم سوم اندازه‌گیری مواد صفحات 24، 27، 28، 29، 30، 32 با سراسری 24 همراه باشید.

جواب سوالات علوم سوم درس سوم اندازه‌گیری مواد ( پاسخ گام به گام )

فعالیت صفحه 24

• دو قوطی کبریت خالی هم‌اندازه و هم‌شکل
• مقداری شن یا ماسه
• تعدادی مهره‌ی فلزی بزرگ

۱- درون یکی از قوطی‌ها ٣ عدد مهره قرار دهید. درون قوطی کبریت دیگر، مقداری شن بریزید.

۲- قوطی‌ها را روی میز بگذارید. آیا می‌توانید سنگینی این قوطی‌ها را فقط با استفاده از حس بینایی خود، مقایسه کنید؟

📗 پاسخ: خیر، سنگینی و سبکی با حس بینایی قابل تشخیص نیست.

3- حالا از حس لامسه کمک بگیرید؛ برای این کار سنگینی دو قوطی را به کمک دستانتان با هم مقایسه کنید.

📗 پاسخ: با کمک حس لامسه و با به دست گرفتن قوطی‌ها می‌فهمم که یکی از قوطی‌ها سنگین‌تر از دیگری است. قوطی که درونش مهره است سنگین‌تر است.

4- اگر قوطی حاوی شن سبک‌تر یا سنگین‌تر بود، مقدار شن را آنقدر تغییر دهید تا سنگینی دو قوطی مساوی احساس شود.

5- فکر می‌کنید چطور می‌توانید مطمئن شوید که سنگینی قوطی‌ها با هم برابر است؟

📗 پاسخ: کم و زیاد کردن شن‌ها را در قوطی ادامه می‌دهیم تا وزن هر دو قوطی مساوی حس شود ولی با حس لامسه نمی‌شود به طور دقیق وزن هر دو قوطی را مساوی کرد.

همانطور که مشاهده کردید، به کمک حس بینایی یا حس لامسه، نمی‌توانیم سنگینی اجسام را به‌طور دقیق با هم مقایسه کنیم. برای حل این مسئله چه راهی پیشنهاد می‌دهید؟

📗 پاسخ: باید از ابزارهایی که برای سنجش وزن اجسام وجود دارد مثل ترازو استفاده کنیم.

با استفاده از ترازویی که ساخته‌اید، سنگینی قوطی کبریت‌ها و چند وسیله‌ی دلخواه دیگر را با هم مقایسه کنید.

از این فعالیت چه نتیجه‌ای می‌گیرید؟ آن را بنویسید.

📗 پاسخ: نتیجه می‌گیریم اجسام مختلف دارای وزن‌های مختلف هستند و با استفاده از حس لامسه می‌توانیم تا حدودی سنگینی و سبکی آنها را تشخیص دهیم ولی برای اینکه مقایسه وزن آنها دقیق‌تر انجام شود بهتر است از ترازو استفاده کنیم.

فعالیت صفحه 27

وسایل و مواد لازم برای هر گروه:

پاک‌کن، مداد، توپ پلاستیکی کوچک، ترازوی تعادلی، گیره‌های کاغذ هم‌شکل و هم‌اندازه به میزان لازم

1- پاک‌کن را در یک طرف ترازو قرار دهید. در طرف دیگر، آن‌قدر گیره کاغذ بریزید تا ترازو کاملاً صاف و افقی بایستد و جرم گیره‌های کاغذ با جرم پاک‌کن برابر شود. جرم پاک‌کن برابر با جرم چند گیره است؟  (پاسخ ها با رنگ سبز)

...20 گیره کاغذ… = جرم پاک‌کن

2- همین کار را با مداد و توپ پلاستیکی هم تکرار کنید. جرم هرکدام از این اجسام با جرم چند گیره‌ی کاغذ برابر است؟

…10 گیره کاغذ… = جرم توپ پلاستیکی

…15 گیره کاغذ… = جرم مداد

3- جرم پاک‌کن، مداد و توپ پلاستیکی را با هم مقایسه کنید.

📗 پاسخ: جرم پاک‌کن، از مداد و توپ پلاستیکی بیشتر است. جرم مداد هم از جرم توپ پلاستیکی بیشتر است.

به نظر شما اگر در این فعالیت از هرکدام از گیره‌های کاغذ روبه‌رو استفاده کنیم، نتایج تغییر خواهند کرد؟ می‌توانید برای پیدا کردن پاسخ، آزمایش را تکرار کنید.

📗 پاسخ: بله نتایج تغییر می‌کند چون جرم گیره کاغذ بالایی کمتر از جرم گیره کاغذ پایینی است بنابراین اگر از گیره کاغذ بالایی استفاده کنیم مقدار بیشتری گیره کاغذ استفاده می‌شود تا وزن گیره‌ها با وزن پاک‌کن برابر شود.

جمع‌آوری اطلاعات صفحه 28

درباره‌ی انواع ترازوها و کاربرد هر کدام در زندگی، اطلاعات جمع‌آوری کنید و با استفاده از روش‌هایی مانند داده‌نما (اینفوگرافیک) یا پرده‌نگار (پاورپوینت) به کلاس گزارش دهید.

📗 پاسخ: ترازوها انواع مختلف و کاربردهای مختلفی دارند که به چند نمونه اشاره می‌کنیم:

1-  ترازوی ساده (دوکفه‌ای)

شکل: شامل دو کفه است که روی یک پایه قرار دارند.

کاربرد: برای مقایسه‌ی جرم دو جسم استفاده می‌شود.

مثال: در آزمایشگاه‌های مدرسه یا در آموزش‌های ابتدایی برای آموزش تعادل و جرم.

2-  ترازوی فنری

شکل: با استفاده از کشیدگی یک فنر، وزن جسم را اندازه‌گیری می‌کند.

کاربرد: برای اندازه‌گیری وزن اجسام کوچک در محیط‌های آموزشی یا آزمایشگاهی.

مثال: اندازه‌گیری وزن اجسام سبک در فیزیک یا علوم پایه.

3- ترازوی دیجیتال

شکل: صفحه‌ی نمایش دیجیتالی دارد و با باتری یا برق کار می‌کند.

کاربرد: دقیق و سریع؛ مناسب برای خانه، فروشگاه، آزمایشگاه و آشپزخانه.

مثال: وزن‌کشی در خانه، وزن کردن مواد غذایی، یا توزین داروها در داروخانه‌ها.

4- ترازوی آشپزخانه

شکل: کوچک، سبک و معمولاً دیجیتال یا عقربه‌ای.

کاربرد: اندازه‌گیری دقیق مواد غذایی برای پخت و پز.

مثال: وزن کردن آرد، شکر یا مواد اولیه برای دستور غذا.

5- ترازوی نفرکش (وزن بدن)

شکل: صفحه‌ای برای ایستادن و نمایشگر وزن.

کاربرد: اندازه‌گیری وزن بدن افراد.

مثال: استفاده در خانه‌ها، مطب پزشک، باشگاه‌ها.

6- ترازوی صنعتی

شکل: بزرگ، مقاوم، با قابلیت تحمل وزن‌های بالا.

کاربرد: در کارخانه‌ها و انبارها برای وزن‌کشی اجسام سنگین یا بار کامیون‌ها.

مثال: توزین بسته‌ها، محصولات فلزی، یا وسایل نقلیه.

7- ترازوی زرگری (گرمی)

شکل: بسیار دقیق، معمولاً دیجیتال.

کاربرد: برای اندازه‌گیری طلا، نقره و سنگ‌های قیمتی.

مثال: استفاده در طلافروشی‌ها و آزمایشگاه‌های دقیق.

8- ترازوی داروخانه‌ای

شکل: دقیق، بعضی دیجیتال و برخی مکانیکی.

کاربرد: توزین داروهای حساس با دقت بالا.

مثال: ترکیب داروهای خاص طبق نسخه پزشک.

نتیجه‌گیری:

هر نوع ترازو برای کاربرد خاصی طراحی شده است: از ترازوی ساده برای آموزش گرفته تا ترازوی صنعتی برای کارخانه‌ها. انتخاب ترازو به نوع جسم، دقت مورد نیاز و محیط استفاده بستگی دارد.

شما برای اندازه‌گیری جرم خود، از کدام ترازو استفاده می‌کنید؟

📗 پاسخ: از ترازوی دیجیتال یا ترازوی نفرکش (وزن آدم‌ها) استفاده می‌کنم.

فعالیت صفحه 29

وسایل و مواد لازم برای هر گروه:

یک تکه یونولیت، مقداری خمیر بازی، ترازوی تعادلی

1- در یک طرف ترازو یک تکه یونولیت قرار دهید و در طرف دیگر، آنقدر خمیر بازی بگذارید تا جرم دو طرف برابر شود و ترازو به تعادل برسد.

2- به نظر شما کدام یک از جملات زیر درباره‌ی کاری که انجام داده‌اید درست است؟ برای انتخاب خود دلیل بیاورید.

• جرم یونولیت از جرم خمیر بازی بیشتر است.
• یونولیت از خمیر بازی جای بیشتری گرفته است.

📗 پاسخ: جمله دوم درست است چون جرم هر دو مساوی است ولی جایی که یونولیت گرفته بیشتر از جایی است که خمیر بازی گرفته است.

گفت‌وگو صفحه 30

به اطراف خود دقت کنید. از بین چیزهایی که در کلاس می‌بینید، به نظرتان کدام از همه بیشتر جا گرفته است؟

کدام کمترین حجم را دارد؟

📗 پاسخ: کلاس ما دارای میز، صندلی، نیمکت، تخته، ماژیک، تابلو، پنجره و در است. در این میان نیمکت و میز بیشترین جا را گرفته است و ماژیک جای کمی به خود اختصاص داده پس حجم ماژیک از همه کمتر است.

فعالیت صفحه 30

1- یک ظرف و یک پارچ آب داریم.

2- برای مقایسه‌ی حجم آب درون ظرف و پارچ، چه راهی پیشنهاد می‌کنید؟

📗 پاسخ: یک لیوان برداشته و آب هر ظرف را داخل آن می‌ریزیم و در ظرف سوم خالی می‌کنیم و تعداد لیوان‌هایی را که پر و خالی می‌کنیم می‌شماریم هر کدام که تعداد لیوان‌های بیشتری را به خود اختصاص دهد حجم بیشتری دارد.

3- علی با استفاده از یک استکان حجم آب درون ظرف را اندازه‌گیری کرده است. رضا هم با استفاده از یک  لیوان حجم آب درون پارچ را اندازه‌گیری کرده است.

آن‌ها نتایج اندازه‌گیری خود را در جدول زیر نوشته‌اند:

4- با توجه به گزارش علی و رضا آیا می‌توان گفت که حجم آب درون ظرف از حجم آب درون پارچ بیشتر است؟ برای پاسخ خود دلیل بیاورید.

📗 پاسخ: خیر زیرا علی و رضا از یک وسیله برای اندازه‌گیری حجم استفاده نکرده‌اند.

5- چطور می‌توانیم مطمئن شویم که حجم آب در کدام ظرف بیشتر است؟

📗 پاسخ: اگر هر دو از لیوان یا هر دو از استکان استفاده کنند، می‌توانیم بفهمیم که حجم آب در کدام ظرف بیشتر است.

فعالیت صفحه 32

حتماً در اطراف خود ظرف‌هایی مانند شکل‌های زیر دیده‌اید. تعدادی از آنها را به کلاس بیاورید و به نوشته‌های روی هر کدام دقت کنید. حجم هر کدام از آنها چقدر است؟ آن را درجدول زیر بنویسید. (پاسخ ها با رنگ سبز)