علائم خرابی روغن هیدرولیک کدام است؟

روغن هیدرولیک معمولاً عمرش زیاده و برعکس روغن ترمز که یه تاریخ مصرف مشخصی داره، اینجور نیست. ولی خیلی به آلودگی‌ها حساسه و زود خواص فیزیکی و شیمیاییش عوض میشه. تو این مطلب می‌خوایم نشونه‌های خراب شدن روغن هیدرولیک فرمان رو بهتون بگیم؛ با مجله سراسری 24 همراه باشین.

سیستم هیدرولیک فرمان خودرو چیست؟

قبل از اینکه سیستم هیدرولیک بیاد تو کار، فرمان ماشین‌ها مکانیکی بود. تو این مدل فرمان، حرکت فرمان با یه سری قطعات فلزی به چرخ‌ها منتقل می‌شد. به خاطر همین، راننده برای چرخوندن فرمان باید کلی زور می‌زد. تازه، تو سرعت‌های بالا هم فرمان لیز می‌خورد و ممکن بود کنترل ماشین از دست راننده در بره.

سیستم هیدرولیک اولین بار در سال 1951 و توسط کمپانی کرایسلر در خط تولید انبوه خودرو استفاده شد. در واقع می‌توان گفت سیستم هیدرولیک، واسطه‌ای است که نیروی وارد شده به فرمان توسط راننده را تقویت و به چرخ‌ها منتقل می‌کند. به این ترتیب چرخش فرمان به سادگی و با صرف نیروی کمتر انجام می‌شود.

در سیستم فرمان هیدرولیک، روغن نقش روان‌کننده را دارد. با چرخاندن فرمان، روغن هیدرولیک توسط پمپ، از مخزن به سیستم فرمان خودرو هدایت می‌شود تا چرخ‌ها با صرف نیروی کمتری به چپ و راست بچرخند.

حتماً. در ادامه متن بازنویسی شده با لحن دوستانه و عامیانه آورده شده:

حتی اگه قطعات فلزی این دستگاه سالم باشن، اگه روغن هیدرولیک کم باشه یا کیفیتش خوب نباشه، کار درست انجام نمیشه. تو این شرایط، نه تنها چرخوندن فرمان سخت‌تر میشه و باید زور بیشتری بزنی، بلکه بست‌های سیستم هم خراب می‌شن و درست کار نمی‌کنن.

باشه، این متن برات بازنویسی شده:

نشانگر یا همون گیج مخزن روغن هیدرولیک، یه جورایی مثل چشمه برای اون ماشین یا دستگاهت. بهت میگه ببین الان چقدر روغن توی مخزن هست و چه وضعیتی داره. وقتی نشون‌دهنده رو نگاه می‌کنی، می‌فهمی که روغن کم داری یا نه، و می‌تونی به موقع بهش برسی تا دستگاه خراب نشه.

روغن هیدرولیک فرمان خودرو

همونطور که گفتیم، روغن هیدرولیک فرمان فقط برای این نیست که فرمان رو نرم کنه، اصطکاک رو کم کنه و قدرت رو از فرمان به چرخ‌ها برسونه. این روغن یه کار مهم دیگه هم داره: از قطعات فلزی سیستم فرمان ماشین در برابر زنگ‌زدگی محافظت می‌کنه.

عمر روغن‌های صنعتی معمولاً به شرایط کاری، کیفیت خود روغن و سلامت قطعاتی که باهاش در تماس هستن بستگی داره. به خاطر همینم نمی‌شه یه تاریخ انقضای ثابت برای روغن هیدرولیک همه ماشین‌ها در نظر گرفت. پس بهتره که هر چند وقت یه بار کیفیت روغن هیدرولیک فرمان ماشینت رو چک کنی.

دلایل خرابی روغن هیدرولیک فرمان

گفتیم که روغن هیدرولیک فرمان معمولاً عمرش زیاده. پس چی باعث میشه این روغن خراب بشه؟ راستش رو بخوای، خراب شدنش یه شبه نیست و کمکم اتفاق میوفته. اولین جایی که این ماجرا شروع میشه، کم شدن سطح روغنه.

وقتی روغن هیدرولیک فرمان کم بشه، قطعات مختلف سیستم فرمان بیشتر به هم ساییده میشن و درگیرای بیشتری دارن. این سایش و اصطکاک مداوم باعث میشه قطعات خرد بشن و ترک بخورن. بعدش خرده‌ریزه‌های این قطعات توی روغن هیدرولیک معلق میشن و همونجا شروع خرابیه.

تو همچین حالتی، حتی اگه روغن جدید هم به سیستم اضافه کنی، فایده نداره. چون به محض اینکه روغن تازه میره توی مخزن، با همون ذرات معلق روغن کهنه قاطی میشه و خاصیتش رو از دست میده.

توی روغن هیدرولیک یه سری مواد افزودنی هست که از قطعات سیستم در برابر سایش و خوردگی محافظت میکنن. اگه غلظت این مواد کم بشه، باز هم روغن هیدرولیک فرمان خراب میشه.

یه چیز دیگه که عمر مفید روغن هیدرولیک رو کم میکنه، دمای موتوره. برای همین توی مناطق گرمسیر باید زودتر از جاهای دیگه روغن رو عوض کنی.

خب رفیق، وقتشه بریم سراغ یه کار مهم تو ماشین: عوض کردن روغن هیدرولیک فرمان. این روغن کمک می‌کنه فرمانت نرم و راحت بچرخه و دستت درد نکنه. اگه حس می‌کنی فرمانت یه کم سنگین شده یا موقع چرخوندن صدا میده، یعنی وقتش رسیده که یه روغن تازه براش بریزی. اول باید روغن قدیمی رو خالی کنی، بعد روغن جدید و تمیز بریزی توش. این کار نه تنها عمر قطعات رو زیاد می‌کنه، بلکه رانندگی رو هم برات راحت‌تر و لذت‌بخش‌تر می‌کنه. پس بیا یه برنامه بذار براش، خودت انجامش بده یا ببر به یه تعمیرکار بسپار.

علائم خرابی روغن هیدرولیک

اولین نشونه‌هایی که می‌گه روغن هیدرولیک ماشینت خراب شده، توی ظاهرش معلومه. مثلاً رنگش تیره می‌شه، بوی سوختگی می‌ده، غلظتش عوض می‌شه یا کف و حباب توش پیدا می‌شه. اینا همون علائمی‌ان که می‌فهمی وقتش رسیده روغن فرمان ماشینتو عوض کنی.

ولی فقط ظاهر روغن نیست که خرابیش رو نشون می‌ده. می‌تونی با گوش دادن به صدای ماشین هم بفهمی روغن هیدرولیک خراب شده. اگه وقتی فرمان رو می‌چرخونی، صدای غژغژ می‌آد، یعنی روغن هیدرولیک دیگه خاصیتشو از دست داده و باید تعویضش کنی.

سفت شدن فرمان و اینکه موقع چرخوندن مقاومت می‌کنه، یه علامت دیگه از خرابی روغن هیدرولیکه. تو این شرایط بهتره هر چه زودتر بری سراغ عوض کردن روغن. چون فشار زیاد و ممتد به سیستم فرمان ماشین، باعث می‌شه قطعاتی مثل پمپ هیدرولیک و چرخ‌دنده‌ها آسیب ببینن.

اگر روغن هیدرولیک تمام شود چه می‌شود؟

اگه روغن هیدرولیک تموم بشه یا سطحش بیاد پایین، سیستم هیدرولیک حسابی به دردسر می‌افته. دلیلش هم اینه که روغن کار اصلیش انتقال نیرو، روغن‌کاری قطعات، خنک کردن و جلوگیری از ساییدگیه. این مشکل می‌تونه تو ماشین (مثل فرمان هیدرولیک)، ماشین‌آلات سنگین، تراکتور، لیفتراک یا هر سیستم هیدرولیک دیگه‌ای پیش بیاد.

اصول چک کردن روغن هیدرولیک فرمان

چک کردن روغن هیدرولیک یه سری نکات داره که باید رعایت کنی. اگه این نکات رو درست انجام ندی، ممکنه سطح روغن توی مخزن اشتباه نشون بده، یعنی بیشتر یا کمتر از چیزی که واقعاً هست باشه.

اینکه روغن هیدرولیک رو کی اندازه بگیری، بستگی به نوع ماشینت داره. ولی معمولاً پیشنهاد می‌کنن که موتور رو روشن کنی و وقتی ماشین درجا کار می‌کنه، چند بار فرمان رو بچرخونی چپ و راست.

توی بیشتر ماشین‌ها، مخزن روغن هیدرولیک فرمان به شکل استوانه‌ست و از پلاستیک یا فلز ساخته شده. این مخزن معمولاً نزدیک تسمه هیدرولیک قرار داره. اگه نتونستی پیداش کنی، برو سراغ دفترچه راهنمای ماشین.

اگه مخزن از جنس پلاستیک شفاف باشه، سطح روغن رو به راحتی می‌بینی و نیازی نیست درش رو باز کنی. ولی اگه از فلز یا پلاستیک تیره ساخته شده باشه، باید درش رو باز کنی و با استفاده از نشانگر یا گیجی که زیر درش نصب شده، سطح روغن رو اندازه بگیری.

اگه از نشانگر استفاده می‌کنی، اول اون رو از مخزن دربیار و تمیزش کن، بعد دوباره بذارش توی مخزن. چون ممکنه به خاطر حرکت و لرزش ماشین، روغن بهش پاشیده باشه و عدد درستی رو نشون نده و تو رو گمراه کنه.

مخزن روغن هیدرولیک فرمان

در برخی از خودروها روی مخزن درجه‌بندی وجود دارد. درجه Hot سطح مناسب روغن هیدرولیک در زمان گرم بودن موتور را نشان می‌دهد. درجه Cold هم نشان می‌دهد که وقتی موتور ماشین سرد است، سطح روغن هیدرولیک چقدر باید باشد. ممکن است از درجه‌بندی‌های مشابهی تحت عنوان Min یا Max هم استفاده شده باشد.

اگر سطح روغن پایین تر از حد استاندارد است، به مخزن روغن اضافه کنید تا بسته وضعیت ماشین به درجه مناسب (Hot/Clod یا Min/Max) برسد. مراقب باشید روغن سر نرود.

از رنگ روغن هم غافل نشوید. روغن هیدرولیک سالم، شفاف و به رنگ صورتی یا کهربایی است. اگر روغن شفافیت خود را از دست داده و سیاه یا قهوه‌ای است، لازم است عوض شود. به علاوه سیستم هیدرولیک هم باید بازبینی و رفع عیب شود.

حتی اگر هیچ کدام از علائم بالا را مشاهده نکردید، توصیه می‌شود پس از 120 هزار کیلوکتر روغن هیدرولیک فرمان خودرو را به طور کامل عوض کنید.

عواقب عوض نکردن روغن هیدرولیک

خب، رسیدیم به آخرین بخش از مطلبی که درباره‌ی «خراب شدن روغن هیدرولیک فرمان» بود. یکی از مشکلاتی که اگه موقع روغن هیدرولیک رو عوض نکنی پیش میاد، اینه که قطعات سیستم فرمان ساییده می‌شن، می‌شکنن یا خورده می‌شن. اما این فقط یه بخش از ماجراست. وقتی روغن خراب توی سیستم فرمان بمونه، کمکم آلودگی‌ها توی مخزن و لوله‌ها رسوب می‌بندن و راه رو می‌گیرن. اون وقته که حتی اگه روغن رو عوض کنی هم بازم سیستم فرمان ماشینت دردسر داره و تا وقتی که اون رسوب‌ها رو پاک نکنی و گرفتگی رو باز نکنی، درست نمی‌شه.

یه نکته‌ی مهم: روغن‌های هیدرولیک مختلف رو، حتی اگه غلظتشون یکیه، هیچوقت با هم قاطی نکن. همیشه از یه برند ثابت استفاده کن. به هیچ وجه سراغ روغن‌های فلهای نرو و قبل از این که روغنی رو انتخاب کنی، حتماً دفترچه ماشینت رو یه نگاه بنداز.

این مقاله‌های مرتبط رو هم از دست نده:
– کی باید روغن موتور رو عوض کنیم؟
– راهنمای خرید روغن موتور
– مهم‌ترین ویژگی‌های روغن موتور چیه؟
– چرا موتور روغن کم می‌کنه و دلیلش چیه؟
– چرا چراغ روغن ماشین روشن می‌شه؟
– از کجا بفهمیم ماشین روغن می‌سوزونه؟