علت و علائم روغن سوزی ماشین چیست؟
- 6 جولای 2026
- بدون دیدگاه

یکی از بدترین و رایجترین مشکلات موتورهای بنزینی یا دیزلی، روغنسوزیه. اگه راننده بهش توجه نکنه، ممکنه باعث خرابیهای خیلی جدیتر بشه. به خاطر همین، دونستن علائم روغنسوزی موتور ماشین خیلی مهمه. اما اصلاً روغنسوزی یعنی چی و چرا پیش میاد؟ چه علائمی داره و چطور میشه جلوش رو گرفت؟ تو این مطلب از مجموعه مقالههای مجله سراسری 24 میخوایم شما دوستای عزیز رو با نشانههای روغنسوزی موتور خودرو آشنا کنیم. با ما همراه باشین.
آنچه می خوانید

خب، بیایید اول این رو بگیم که توی اولین بخش از مطلبی که درباره «روغن سوزی ماشین» نوشته شده، بهتره اول درباره کارهای اصلی روغن موتور حرف بزنیم. مهمترین وظیفه روغن موتور اینه که هم موتور رو خنک نگه داره و هم اینکه جلوی ساییدگی و اصطکاک بین قطعات مختلف موتور رو بگیره. از وقتی روغن میریزه توی مخزن، به خاطر گرمای زیاد کمکم تجزیه میشه و کیفیتش میاد پایین. اون مواد افزودنی استانداردی که توی روغن هست هم به مرور تموم میشه. برای همین دیگه اون خاصیت روانکاری، تمیزکنندگی و جذب ذرات ریز و آلودگیها رو نداره و باید عوضش کرد. پس اگه موتور ماشین سالم باشه، نه روغن رو مصرف میکنه و نه میسوزونه.
روغن موتور فقط وقتی میسوزه که بتونه بره بالای پیستون و وارد محفظه احتراق بشه. اون موقع با سوخت و هوا قاطی میشه و با جرقه شمع آتیش میگیره و میسوزه. یعنی به جای اینکه روغن موتور نقش خنککنندگی و کاهش اصطکاک رو داشته باشه، میسوزه و دودش از اگزوز بیرون میاد. یه نکته دیگه هم اینکه روغنسوزی معمولاً توی ماشینهای کارکرده و فرسوده بیشتر پیش میاد.
خب، بیایید اینو یه جوری بگیم که انگار داری با یه دوست حرف میزنی:
دلایل زیادی هست که باعث میشه موتور ماشین روغن بسوزونه، مثلاً:
– یکی از رینگهای پیستون بشکنه یا خراب بشه
– دیواره سیلندر یا خود پیستون ساییده بشه یا خوردگی پیدا کنه
– واشر سرسیلندر خراب بشه
– لاستیک گیت فرسوده بشه
– کاسه نمد خوردگی داشته باشه
– یاتاقانها از کار بیفتن
– شاتونها خراب بشن
– گیت سوپاپ زیاد ساییده بشه و اصطکاک بیاره
– رینگ پیستون بشکنه یا خراب بشه
– یا اینکه از روغن موتور نامناسب استفاده کنی

خب، برای اینکه بفهمی موتور ماشینت روغن میسوزونه یا نه، چندتا راهکار هست که تو این مطلب واست توضیح میدیم.
خب، برای اینکه بفهمی روغن موتور کم شده یا نه، باید گیج یا همون نشانگر روغن رو چک کنی. بهترین زمان برای این کار حداقل یه ساعت بعد از خاموش کردن ماشینه، وقتی موتور خنک شده و همه روغنهایی که رفته بودن تو مجاری، سرسیلندر و جاهای دیگه، برگشتن ته کارتر.
حالا راستش رو بخوای، همه ماشینها با گذشت زمان یه مقدار روغن کم میکنن. ولی اگه دیدی این کم شدن از حد معمول گذشته و مدام داری افت شدید روغن میبینی، باید یه سری چیزای دیگه رو هم بررسی کنی.
یکی از دلایلش میتونه نشتی روغن باشه. برای اینکه مطمئن بشی روغن از موتور در نمیره، ماشینت رو بذار تو یه جای تمیز. بعد از ۸ ساعت اگه زیرش یه لکه روغن دیدی، یعنی موتور نشتی داره و باید بری تعمیرش کنی. ولی اگه زیرش هیچ لکهای نبود، یعنی به مرحله روغنسوزی نزدیکتر شدی.
خروج دود از اگزوز یکی از مهمترین نشونههای روغنسوزی موتور ماشینه. دودی که از اگزوز بیرون میاد، ممکنه به رنگهای آبی، سفید یا سیاه دیده بشه که هر کدومشون نشوندهنده یه مشکل خاص توی یه بخش متفاوت از خودروئه.

دود آبی از لوله اگزوز
اگه دیدی از اگزوز ماشینت دود آبی میاد، بدون که روغن موتور داری میسوزونی. یعنی روغن داره داخل موتور میره و میسوزه.
دود سفید از لوله اگزوز
وقتی دود سفید از اگزوز بلند میشه، یعنی مایع خنککننده یا روغن هیدرولیک موتور داری میسوزونی. اینم خوب نیست و باید بگیری دستش.
دود سیاه از لوله اگزوز
برای ماشینهای دیزلی که گازوئیل میزنن، دود سیاه از اگزوز یه چیز عادی و طبیعیه. ولی اگه ماشین بنزینی دود سیاه بده، یعنی نسبت هوا و سوخت به هم ریخته و دیگه تعادلش رو از دست داده.
اگه دودی که از اگزوز ماشینت میاد رنگش آبیه، بدون شک ماشینت روغنسوزی داره. ولی قبل از اینکه ببریش تعمیرگاه، بهتره یه نگاه به بقیه نشونههای روغنسوزی موتور هم بندازی. مثلاً اگه دور شمعها روغن جمع شده باشه، یا سر شمعها چرب باشه، داخل لوله اگزوز هم چرب به نظر برسه، و بوی سوختن روغن تو محفظه موتور به مشام برسه، اینا همه از علائم دیگهی روغنسوزی موتور خودرو هستن.
وقتی موتور ماشین روغن میسوزونه، به خود موتور آسیب میزنه و قدرت ماشین رو کم میکنه. دلیلش هم اینه که وقتی روغن نباشه، پیستون توی سیلندر به سختی حرکت میکنه و اصطکاک زیادی ایجاد میشه. یه مشکل دیگهاش اینه که مصرف سوخت ماشین بیشتر میشه و بازدهیش میاد پایین. علاوه بر این، دودی که از سوختن روغن موتور بلند میشه، برای محیط زیست خیلی ضرر داره.
برای اینکه این آسیبهای محیط زیستی کمتر بشه، شرکتهای خودروساز اگزوز ماشینهای جدید رو جوری طراحی میکنن که دود ناشی از سوختن روغن رو جذب کنه و نذاره وارد هوا بشه.

بهترین راهکار برای رفع روغن سوزی موتور خودرو این است که تا حد ممکن از بروز آنها پیشگیری کنیم. اگر از خودروی خود به خوبی محافظت کنید، موتور آن با آسیب کمتری مواجه خواهد شد.
برای آن که احتمال روغن سوزی در موتور خودرو را کاهش دهید، میتوانید از افزودنیهای شیمیایی استفاده کنید. این افزودنیها نسبت به روغن موتور ارزانتر و سبکتر هستند. بههمیندلیل بالاتر از روغن موتور قرار میگیرند و به سمت محفظه احتراق حرکت میکنند.
استفاده از روغن موتور استاندارد میتونه تا یه حدی جلوی روغنسوزی رو بگیره. بهتره یه نگاهی به دفترچه ماشینت بندازی و ببینی چه روغنی براش توصیه شده. یه نکته مهم دیگه اینه که هیچوقت سراغ روغنهای فلهای نری. شاید اولش فکر کنی با این کار پول کمتری میدی و به صرفهست، ولی بدون که در طولانی مدت به موتور ماشینت آسیبهای جبرانناپذیری میزنه.

روغن سوزی یه مشکل جدی برای موتور ماشینه که برای درست کردنش هم ابزار مخصوص میخواد هم تخصص. پس بهتره تعمیر ماشین رو بسپاری به کسی که بلد باشه.
تعمیرگاههای معروف فقط به همون نشونهها اکتفا نمیکنن، بلکه با دستگاههای دقیقتری مثل کمپرسسنج ماشین رو چک میکنن. با این وسایل میشه فهمید کدوم سیلندر و چقدر آسیب دیده.
بعد از اینکه سیلندر خراب رو پیدا کردن و فهمیدن چقدر آسیب داره، تعمیرکار میتونه موتور رو باز کنه و درستش کنه.
همچنین اگه میخوای ماشین دست دوم بخری، بهت پیشنهاد میکنم حتماً تست کمپرسسنج رو انجام بدی. این تست هزینه زیادی نداره و نشون میده موتور ماشین چقدر آسیب دیده.
خب، ببین، روغنسوزی ماشین معمولاً به خاطر یه سری مشکلات توی پیستونها، رینگهاش یا سیستم تهویه موتور پیش میاد. نشونههاشم اینه که روغن موتور زود تموم میشه، دود آبی از اگزوز بلند میشه و بنزینت هم بیشتر میخوره. برای درست کردنش باید زودتر مشکل رو پیدا کنی و تعمیرش کنی تا موتور بیشتر آسیب نبینه. اگه مرتب ماشینت رو چک کنی و روغن موتور مناسب بزنی، خیلی از این قضیه پیشگیری میشه. میتونی با یه کارشناس ماشین که بیاد خونتون یا محل کارت، به راحتی این مشکل رو پیدا کنی.
حتماً این مقالههای مرتبط رو هم بخون:
– چطور بفهمیم ماشینمون روغن میسوزونه؟
– کی وقتشه روغن موتور رو عوض کنیم؟
نوشتن یک دیدگاه