پاسخ سوالات درس دهم علوم پنجم خاک با ارزش

جواب به سوالات و فعالیت درس دهم علوم پنجم  ( پاسخ ها به صورت گام به گام )

پاسخگویی به سوالات درس دهم کتاب علوم پنجم خاک با ارزش صفحات 80، 81، 83، 84، 85، 86، 87، 88 با سراسری 24 همراه باشید.

جواب سوالات علوم پنجم درس دهم خاک با ارزش ( پاسخ گام به گام )

سؤال صفحه 80

چرا رنگ و اندازه‌ی ذرات خاک‌ها متفاوت است؟

📗 پاسخ: چون از مواد گوناگون ساخته شده‌اند و در شرایط مختلفی تشکیل شده‌اند. مثلاً مقدار آهن، رطوبت، و نوع سنگ اولیه که خاک‌ها از آن ساخته شده‌اند متفاوت است، در نتیجه رنگ و اندازه‌ی ذرات خاک هم متفاوت می‌شود.

فعالیت صفحه 80

کاوشگری صفحه 81

فعالیت صفحه 83

گفت‌وگو صفحه 83

در شکل‌های زیر، اثر تغییر دما بر روی سنگ‌ها نمایش داده شده است. با بررسی این شکل‌ها درباره‌ی چگونگی تشکیل خاک در جاهای سرد و کوهستانی، گفت‌وگو کنید و نتیجه را به کلاس گزارش دهید.

📗 پاسخ: در جاهای سرد و کوهستانی، آب به شکاف سنگ‌ها نفوذ می‌کند و وقتی دما پایین می‌آید، یخ می‌زند.

آب هنگام یخ‌زدن حجمش زیاد می‌شود و به دیواره شکاف فشار می‌آورد. این فشار باعث ترک خوردن و شکستن سنگ‌ها می‌شود. با تکرار این کار، سنگ‌ها کم‌کم خرد می‌شوند و ذرات ریز آن‌ها جمع شده و خاک تشکیل می‌شود.

فعالیت صفحه 84

سؤال صفحه 85

شکل زیر، تغییرهای برگ را در روی زمین نشان می‌دهد. با بررسی شکل درباره‌ی این تغییرها گفت‌وگو کنید.

📗 پاسخ: برگ‌های دفن شده در اثر رطوبت می‌پوسند و توسط باکتری‌ها، کرم‌ها و حشرات ریز، تجزیه می‌شوند و به مرور زمان به ماده‌ای تیره و غنی و حاصلخیز به نام گیاخاک تبدیل می‌شود.

فعالیت صفحه 85

گلدانی را بردارید و کمی خاک در آن بریزید. روی آن مقداری برگ یا باقی‌مانده‌ی سبزیجات (بهتر است ریز شود) بریزید و آن را با خاک بپوشانید. خاک را مرطوب نگه دارید. پس از ۲ تا ۳ هفته خاکِ روی برگ‌ها را کنار بزنید. برگ‌ها چه تغییری کرده‌اند؟

📗 پاسخ: تیره شده و پوسیده‌اند.

از این فعالیت چه نتیجه‌ای می‌گیرید؟

📗 پاسخ: رطوبت و گذر زمان باعث تغییرات شیمیایی و تجزیه برگ‌ها و سبزیجات شده و آنها را به مواد حاصلخیز برای گیاهان (گیاخاک) تبدیل می‌کند.

فعالیت صفحه 86

گفت‌وگو صفحه 87

آب در کدام خاک بیشتر نفوذ می‌کند؟ 

📗 پاسخ: در ماسه چون ذرات درشت‌تری دارد و فضای خالی بین ذرات زیاد است.

کدام خاک آب بیشتری در خود نگه می‌دارد؟

📗 پاسخ: خاک رس چون ذرات ریزی دارد و فضای خالی بین ذراتش بسیار کم است.

کدام خاک برای کشاورزی مناسب‌تر است؟

📗 پاسخ: خاک باغچه، چون حاوی مواد مغذی (گیاخاک) است که برای کشاورزی بسیار حاصلخیز است. ذرات آن طوری است که رطوبت را به اندازه کافی و مناسب برای ریشه گیاه در خود نگه می‌دارد و همچنین فضای خالی بین ذراتش وجود دارد که باعث می‌شود آب و هوا به راحتی به ریشه گیاهان برسد.

فرسایش خاک صفحه 87

در کدام زمین آب زودتر خاک را می‌شوید و با خود می‌برد؟

📗 پاسخ: در زمین سمت چپ، چون جهت شیب زمین و جهت شخم‌زدن در یک جهت است و هنگام جاری شدن آب، به راحتی خاک با آب شسته می‌شود.

جمع‌آوری اطلاعات صفحه 88

در مورد تصویرهای زیر و نقش آنها در فرسایش خاک، اطلاعات جمع‌آوری کنید و به کلاس گزارش دهید.

📗 پاسخ: در مورد شخم زدن نامناسب: با جابه‌جایی خاک، سطح زمین بیشتر در معرض باد و باران قرار می‌گیرد و اگر پوشش گیاهی کم شود، فرسایش افزایش می‌یابد.

در مورد قطع درختان: ریشه درختان خاک را نگه می‌دارد؛ با قطع آن‌ها خاک سست می‌شود و بارش مستقیم می‌تواند آن را راحت‌تر بشوید و ببرد.

در مورد چرای دام: چرا باعث کاهش پوشش گیاهی و خرد شدن خاک توسط دام می‌شود، در نتیجه خاک کمتر محافظت می‌شود و فرسایش بیشتر رخ می‌دهد.

فکر کنید صفحه 88

با چه روش‌هایی می‌توانیم از فرسایش خاک جلوگیری کنیم؟

📗 پاسخ: برای جلوگیری از فرسایش خاک می‌توان از روش‌های زیر استفاده کرد:

حفظ و افزایش پوشش گیاهی: کاشت درخت، درختچه و گیاهان پوششی.

کشاورزی حفاظتی: مانند شخم کمتر یا بدون شخم.

مدیریت صحیح چرای دام: جلوگیری از چرای بیش از حد.

ایجاد بادشکن: کاشت ردیفی درختان برای کاهش سرعت باد.