پاسخ سوالات درس سیزدهم علوم سوم هر کدام جای خود (2)
- 25 جولای 2026
- بدون دیدگاه

جواب به سوالات و فعالیت درس سیزدهم علوم سوم ( پاسخ ها به صورت گام به گام )

پاسخگویی به سوالات درس سیزدهم کتاب علوم سوم هر کدام جای خود (2) صفحات 111، 112، 113، 114، 115، 116، 117، 118، 119، 120، 121، 122، 123، 124 با سراسری 24 همراه باشید.
آنچه می خوانید
ماهیها چه غذاهایی میخورند؟
📗 پاسخ: بستگی به نوع ماهی دارد بعضی همهچیزخوار هستند و بعضی گیاهان دریایی و جلبکها را میخورند.
شکل زیر، چرخهی زندگی ماهیها را نشان میدهد. جملههای زیر را بخوانید. هر جمله مربوط به کدام تصویر است؟ شمارهی آن را در محل مشخص شده بنویسید.

1- ماهی درون آب تخم میگذارد.
2- بچه ماهیها از تخم خارج میشوند و در آب به دنبال غذا میگردند.
3- بچه ماهیها در آب رشد میکنند. برخی ماهیها میتوانند تا هزار تخم در سال بگذارند.
شکل زیر، چرخهی زندگی قورباغه را نشان میدهد. جملههای زیر را بخوانید. هر جمله مربوط به کدام تصویر است؟ شمارهی آن را در محل مشخص شده بنویسید.

1- قورباغهها داخل آب تخم میگذارند.
2- بچه قورباغهها در آغاز، مانند ماهیها درون آب زندگی میکنند و با آبشش نفس میکشند. آنها برای شنا کردن از ُدم بلند خود استفاده میکنند.
3- با بزرگ شدن بچه قورباغه، دستها و پاهایش ظاهر میشوند و رشد میکنند. آبششها نیز از بین میروند و به جای آنها ششها ساخته میشوند.
4- پس از این تغییرات، قورباغهها که حالا دیگر بزرگ شدهاند، میتوانند در خشکی و نزدیک آب زندگی کنند. قورباغهها پوست برهنه و لغزندهای دارند.
تا به حال کدامیک از جانوران زیر را از نزدیک دیدهاید؟

📗 پاسخ: مار، مارمولک، لاکپشت
به تصاویر زیر دقت کنید. هر کدام از این تصاویر کدام ویژگی خزندگان را نشان میدهد؟

📗 پاسخ: خزندگان پولک سخت دارند، تخمگذارند و با شش نفس میکشند.
بیش از 100 نوع پرنده در تالاب زیبای انزلی زندگی میکنند. شما چه پرندههایی میشناسید؟
📗 پاسخ: گنجشک، کبوتر، کلاغ، طوطی، اردک، جغد، قمری، کبک، غاز، مرغ عشق، مرغ مینا
به این تصاویر نگاه کنید. با همکلاسیهای خود دربارهی شباهتها و تفاوتهای این پرندگان گفتوگو کنید.

📗 پاسخ:
شباهتها: همگی پر دارند، بال دارند، نوک دارند، تخمگذارند و با شش نفس میکشند.
تفاوتها: ظاهرشان با هم متفاوت است مثلاً نوک، بال و گردن آنها در شکل و کوتاهی و بلندی متفاوت است. پاهای بلند و کوتاه دارند، محل زندگیشان و نوع خوراکشان با هم متفاوت است، بعضی گیاهخوارند و بعضی گوشتخوار، بعضی از آنها پرواز میکنند مثل گنجشک و برخی قادر به پرواز نیستند مثل شترمرغ.
قرار است با همکلاسیهای خود نیم ساعت به حیاط مدرسه بروید. حدس میزنید در این مدت چند نوع پرنده و از هر نوع چه تعدادی را خواهید دید؟ جدولی بکشید و حدس خود را در آن یادداشت کنید.
حالا به حیاط بروید و پرندهها را مشاهده کنید. در جدول ستون جدیدی بکشید و تعداد پرندهها را یادداشت کنید. پیشبینی و مشاهدهی خود را با هم مقایسه کنید.
برای شناختن پرندهها میتوانید از افراد آگاه، کتابهای راهنمای پرندگان یا اینترنت کمک بگیرید.
دربارهی یکی از پرندههایی که دیدید اطلاعاتی جمعآوری کنید تا بتوانید دربارهی پرسشهای زیر در کلاس گفتوگو کنید.
این پرنده چه غذایی می خورد؟
این پرنده چگونه غذا می خورد؟
آیا پرهای قسمتهای متفاوت بدن پرنده مثل هم هستند؟
📗 پاسخ: در حیاط گنجشک، کلاغ، کبوتر مشاهده کردم.
| گنجشک چه غذایی میخورد؟ | چگونه غذا میخورد؟ | آیا پرهای قسمتهای مختلف بدن گنجشک مثل هم هستند؟ |
| گنجشکها همهچیزخوار هستند، یعنی هم غذاهای گیاهی میخورند و هم جانوری. بعضی از خوراکیهای محبوب آنها عبارتند از: دانهها و غلات: مثل گندم، جو، برنج، ارزن و ذرت خرد شده میوهها: بهویژه تکههای کوچک میوههای نرم مثل سیب یا توت حشرات: مانند مورچه، کرم، عنکبوت، شته و مگس (بویژه در فصل بهار و تابستان برای تأمین پروتئین لازم برای جوجهها) نان خشک یا خردهنان: اگرچه زیاد توصیه نمیشود چون ارزش غذایی کمی دارد | نوک گنجشکها کوچک و مخروطیشکل است که برای برداشتن و خرد کردن دانهها مناسب است. آنها با نوکشان دانه را برمیدارند، اگر نیاز باشد آن را روی زمین یا با کمک منقار خرد میکنند و سپس میبلعند. در مورد حشرات، گنجشکها معمولاً با پرواز کوتاه آنها را شکار میکنند یا از روی برگ و زمین برمیدارند. | خیر، پرهای قسمتهای مختلف بدن گنجشک کارکرد و ساختار متفاوتی دارند: پرهای پروازی: در بال و دم قرار دارند، بلند و محکماند و به پرواز کمک میکنند. پرهای پوششی: روی بدن، سر و گردن را میپوشانند و بیشتر برای گرم نگهداشتن بدن هستند. این پرها نرمترند. پرهای زیرین (زیرپوستی یا پنهان): نازکتر و لطیفترند، برای عایق گرما و حفظ دمای بدن کاربرد دارند. رنگ و شکل پرها هم بسته به محل قرارگیری ممکن است کمی متفاوت باشد، مخصوصاً بین گنجشک نر و ماده. |
بخشی از بشقاب سلامت ما انسانها را لبنیات تشکیل میدهند. لبنیات از شیر درست میشوند. شیر مورد نیاز برای مصرف روزانه یا تولید لبنیاتی مانند ماست و پنیر را از کدام جانوران به دست میآوریم؟
📗 پاسخ: گوسفند، گاو، بز، شتر
از این جانوران چه استفادههای دیگری میبریم؟
پاسخ: در غذاها از گوشت آنها استفاده میکنیم، برای پوشش و تهیه نخ از پشم و موی آنها استفاده میکنیم، در صنایع از پوست آنها استفاده میکنیم، در مزارع از نیروی کار آنها کمک میگیریم، سوارشان میشویم و یا بار با آنها انتقال میدهیم و…
تصویرهای زیر تعدادی جانور پستاندار را نشان میدهند. دربارهی هریک از این جانوران به پرسشهای زیر پاسخ دهید:
حرکت هریک از این جانوران چه شباهتها و تفاوتهایی با ماهیها، پرندگان و خزندگان دارد؟

| نام جانور | غذای جانور | چگونگی حرکت | تفاوت حرکتش با ماهیها، پرندگان و خزندگان |
| سنجاب | دانه، میوه، مغزها | دویدن و بالا رفتن از درخت | نمیپرد یا پرواز نمیکند، مثل خزندهها نمیخزد |
| شیر | گوشت حیوانات دیگر | دویدن و شکار | پرواز نمیکند، در آب شنا نمیکند، روی زمین راه میرود |
| خرس | گوشت، میوه، عسل | راه رفتن و گاهی دویدن | نه پرواز میکند، نه در آب زندگی میکند |
| خرگوش | گیاه، سبزی | دویدن و پریدن | مثل خزندگان نمیخزد، مثل پرندگان پرواز نمیکند |
| وال | پلانکتون و ماهی | شنا کردن | مثل پرندهها پرواز نمیکند، مثل خزندهها نمیخزد |
| فُک | ماهی، سختپوستان | خزیدن روی زمین و شنا | مثل پرندگان نمیپرد، روی زمین خوب راه نمیرود |
| اسب | علف، یونجه | دویدن و راه رفتن | مثل ماهی شنا نمیکند، مثل پرندگان پرواز نمیکند |
| کانگورو | گیاه، علف | پریدن با پاهای عقب | برخلاف ماهی شنا نمیکند، برخلاف پرنده پرواز نمیکند |
| خفاش | حشرات، میوه | پرواز کردن | برخلاف بیشتر پستانداران میتواند پرواز کند |
به نمودار زیر توجه کنید. به نظر شما این نمودار چه چیزی را بیان میکند؟ در مورد آن، در کلاس گفتوگو کنید.

📗 پاسخ: این نمودار تفاوتها و شباهتهای قورباغه و لاکپشت را بیان میکند.
شباهتها: هر دو مهرهدارند و هر دو تخمگذارند.
تفاوتها: قورباغه در آب تخم میگذارد، لاکپشت در خشکی.
قورباغه دوزیست است، لاکپشت خزنده است و دوزیست نیست.
قورباغه پوست برهنه و لغزنده دارد، لاکپشت پولکهای سخت دارد.
قورباعه میجهد، لاکپشت راه میرود.
بچه قورباغه آبشش دارد و قورباغه بزرگ شش، لاکپشت بچه باشد یا بزرگ، شش دارد.
حالا شما هم دایرههایی مانند شکل بالا در دفتر خود بکشید. سپس ویژگیهای عقاب و خفاش را در آن بنویسید و آن دو را با هم مقایسه کنید.

با توجه به مطالبی که در این درس و درس قبل یاد گرفتید، دو پرسش طرح کنید و از دوست خود بپرسید. یکی از پرسشها با «چرا» و یکی با «چگونه» آغاز شود.
📗 پاسخ: چرا دانستن ویژگی جانوران مهم است؟
چگونه میتوانیم به بهبود زندگی جانوران کمک کنیم؟
نوشتن یک دیدگاه