پاسخ سوالات درس سیزدهم مطالعات هشتم غزنویان، سلجوقیان و خوارزمشاهیان
- 25 جولای 2026
- بدون دیدگاه

جواب به سوالات و فعالیت درس سیزدهم مطالعات اجتماعی هشتم ( پاسخ ها به صورت گام به گام )

پاسخگویی به سوالات درس سیزدهم کتاب مطالعات اجتماعی هشتم غزنویان، سلجوقیان و خوارزمشاهیان صفحات 82، 83 با سراسری 24 همراه باشید.
بهروزرسانی بر اساس کتاب مطالعات اجتماعی هشتم 1404-1405
آنچه می خوانید
1- چرا در بین سه سلسله ترک تبار، سلجوقیان اهمیت بیشتری در تاریخ ایران داشتند؟
📗 پاسخ: سلجوقیان از وزیران کاردان و دانای ایرانی مشاوره میگرفتند و به همین دلیل به قدرت و نفوذ زیادی دست پیدا کرده بودند. آنان موفق شدند حکومت آل بویه و خلافت فاطمی را از میان بردارند و مخالفان داخلی را سرکوب کنند، به ارمنستان و گرجستان لشکرکشی کنند و امپراتور روم شرقی را به اسارت بگیرند. در نتیجه این پیروزیها، بخشهای وسیعی از آسیای صغیر به تصرف سپاهیان سلجوقی درآمد. آنان همچنین مناطقی از ماوراءالنهر و شام را فتح کردند و حکومت سلجوقیان را در زمان ملکشاه، پسر آلب ارسلان به اوج قدرت رساندند. به طوری که در آن دوره، محدوده جغرافیایی ایران با زمان ساسانیان برابری میکرد و از ماوراءالنهر در شرق تا دریای مدیترانه در غرب گسترش یافته بود.
2- به طور گروهی و با همفکری یکدیگر کاربرگه شماره (8) غزنویان و سلجوقیان را در کلاس کامل کنید.
1- به طور گروهی با مطالعه درس و توجه به نقشهها و نمودار خط زمان، جدول زیر را کامل کنید.
| سلسلهها | غزنویان | سلجوقیان |
| بنیانگذار | سلطان محمود غزنوی | طغرل |
| شاهان مشهور | سلطان مسعود غزنوی | آلب ارسلان ملکشاه |
| زمان و دوره حکومت | از 350 هـ . ق تا 585 هـ . ق | از 430 هـ . ق تا 590 هـ . ق |
| محدوده و قلمرو حکومت | از شمال تا خراسان از غرب تا ری در مرکز ایران از شرق تا هند از جنوب تا دریای عمان | از شمال تا خوارزم و گرجستان از غرب تا دریای مدیترانه از شرق تا هند از جنوب تا سواحل خلیج فارس و دریای عمان |
| رویدادهای مهم | – تصرف خراسان و تشکیل حکومت – گسترش قلمرو غزنویان تا ری – لشکرکشی به هندوستان – تخریب معبد سومنات در هند – شکست در جنگ دندانقان | – براندازی حکومت آل بویه در بغداد – براندازی خلافت فاطمی در مصر – سرکوب رقیبان داخلی با راهنمایی خواجه نظام الملک وزیر – لشکرکشی به ارمنستان و گرجستان – به اسارت گرفتن امپراتور روم شرقی |
2- همفکری کنید و با مقایسه قلمرو و رویدادهای مهم دوران غزنویان و سلجوقیان، بگویید کدام یک از این
سلسلهها در تاریخ ایران، اهمّیت بیشتری داشتهاند. چرا؟
📗 پاسخ: سلجوقیان. زیرا دامنه تصرفات سلجوقیان بیشتر از سلسلههای دیگر بود و از آنجایی که به علما و دانایان ایرانی اهمیت زیادی میدادند و آنها را در حکومت به کار میگرفتند، فرهنگ و هنر پارسی در آن زمان رشد قابل توجهی کرد. همچنین سلجوقیان ثبات سیاسی و رشد اقتصادی خوبی را برای قلمروشان رقم زدند.
3- چرا گردشگرانی که به ترکیه میروند، در این کشور آثار و بناهایی از دوره سلجوقیان مشاهده میکنند؟
📗 پاسخ: ترکیه بخشی از امپراتوری روم شرقی بود که در نبرد ملازگرد به تصرف سلجوقیان درآمد، بنابراین در این شهر بناهایی تاریخی از آداب و فرهنگ دوره سلجوقیان دیده میشود.
4- به دانشنامه شبکه رشد (شبکه اینترنتی ملی مدارس) مراجعه کرده و روی یکی از این سه عنوان جانمایی شده در وبگاه (سایت)، تلیک (کلیک) کنید، مطالبی را جمعآوری کنید و در کلاس بخوانید: «سیر تاریخی جنگهای صلیبی»، «جنگهای صلیبی»، «دستاورد جنگهای صلیبی».
پاسخ این مورد به عهده دانشآموز است.
5- به طور گروهی متن را بخوانید و علل اقتصادی و سیاسی جنگهای صلیبی را فهرست و در کلاس به طور مختصر بیان کنید.
📗 پاسخ:
– وجود روابط فئودالی و روستانشینی و تضییع حق روستانشینان و اعمال زور و خشونت به آنان
– حمایت کلیسا از فئودالها و تابع بودن فئودالها و پادشاهان به کلیسا
– نبودن آزادی بیان و تفکر برای دانشمندان و اندیشمندان
– وجود فقر، گرسنگی، قحطی و رواج بیماریهایی مانند طاعون و جذام
– تصمیم فئودالها برای روانه کردن انبوه فقیران و بیکاران به سرزمینهای دیگر و غارت اموال آنها برای کاهش مشکلات اقتصادی قلمرو
جواب درسهای بعدی مطالعات اجتماعی هشتم
دانلود PDF کتاب مطالعات اجتماعی هشتم
نوشتن یک دیدگاه