سوالات درس پنجم جغرافیا دهم تجربی – همراه با پاسخ تشریحی
در این بخش مجموعهای از کاملترین و دقیقترین سوالات درس پنجم جغرافیا دهم تجربی را مشاهده میکنید. این سوالات برگرفته از متن کتاب، تمرینها و آزمونهای نهایی است و بدون تکرار گردآوری شدهاند تا دانشآموزان بتوانند درک عمیقتری از مفاهیم «آب و هوا و اثرات آن بر زندگی انسان» داشته باشند.
نمونه سوال ها
- اصطلاح هوا به چه معناست؟پاسخ: به حالت آنی و زودگذر جو گفته میشود.
- آب و هوا یا اقلیم را تعریف کنید.پاسخ: مجموعه عناصر جوی غالب در یک منطقه در درازمدت را آب و هوا میگویند.
- مهمترین دادههای هواشناسی در ایستگاههای سینوپتیک چیست؟پاسخ: دما، فشار، رطوبت و بارش.
- سازمان هواشناسی کشور چگونه وضعیت هوا را پیشبینی میکند؟پاسخ: با استفاده از دادههای روزانه دما، فشار، رطوبت و تصاویر ماهوارهای برای تحلیل عبور تودههای هوا.
- نقش فناوری در پیشبینی وضع هوا چیست؟پاسخ: با پیشرفت فناوری، میتوان از طریق نرمافزارها و سایتها وضعیت پیشبینی هوای مناطق مختلف را مشاهده کرد.
- کدام عوامل بر تنوع آب و هوای ایران مؤثرند؟پاسخ: عرض جغرافیایی، دوری یا نزدیکی از دریاها و وجود پر فشار جنب حارهای.
- نقش عرض جغرافیایی در آب و هوای ایران را توضیح دهید.پاسخ: هرچه به استوا نزدیکتر شویم زاویه تابش خورشید عمودتر و دما بالاتر است.
- چرا در نواحی ساحلی شمال و جنوب کشور اختلاف دما کمتر از نواحی داخلی است؟پاسخ: به علت تعدیلکنندگی گرمای دریاها.
- چرا در جنوب ایران بارندگی کم است؟پاسخ: بهدلیل عدم امکان صعود هوای مرطوب.
- توده هوا چیست؟پاسخ: حجم بزرگی از هوا که ویژگیهای آن از نظر دما و رطوبت در سطح وسیعی یکنواخت است.
- مهمترین تودههای هوا که ایران را تحت تأثیر قرار میدهند، کدامند؟پاسخ: مرطوب غربی، سیبری، سودانی، عربستان و مرطوب موسمی.
- ویژگیهای توده هوای سودانی چیست؟پاسخ: گاهی در ماههای سرد سال رطوبت دریای سرخ را به ایران میآورد و موجب بارندگی میشود.
- ویژگیهای توده هوای سرد و خشک سیبری چیست؟پاسخ: در زمستان وارد ایران شده، سبب سرمای شدید و خشکی هوا میشود و در سواحل شمالی بارش بههمراه دارد.
- ویژگیهای آب و هوای گرم و خشک را بنویسید.پاسخ: بارش اندک، تبخیر زیاد، پوشش گیاهی فقیر و اختلاف شدید دما.
- ویژگیهای آب و هوای گرم و شرجی چیست؟پاسخ: رطوبت نسبی بالا، بارندگی اندک و میانگین دمای بالای سالیانه.
- چرا در اطراف خط استوا هوای گرم و مرطوب وجود دارد؟پاسخ: بهعلت صعود هوای گرم و تشکیل کمربند کمفشار حارهای.
- در اطراف مدار رأسالسرطان و رأسالجدی چه نوع اقلیمی حاکم است؟پاسخ: بهدلیل فرونشینی هوا، اقلیم گرم و خشک ایجاد میشود.
- مهمترین عامل ایجاد بیابانها در ایران چیست؟پاسخ: پر فشار جنب حارهای.
- سه عامل اصلی ایجاد مناطق بیابانی ایران را بنویسید.پاسخ: جهت رشتهکوهها، پرفشار جنب حارهای و دوری از دریاها.
- ویژگیهای بیابان لوت چیست؟پاسخ: یکی از خشکترین و گرمترین بیابانهای جهان در جنوب شرق ایران با بارش کمتر از ۳۰ میلیمتر.
- علت کمی بارش در سواحل جنوبی کشور چیست؟پاسخ: بهدلیل سنگینی و عدم صعود تودههای هوای مرطوب.
- چرا در دامنههای شمالی البرز بارش زیاد است؟پاسخ: به دلیل برخورد تودههای هوای مرطوب با جهت رشتهکوههای بلند البرز.
- دو اثر متفاوت نزدیکی و دوری از دریا بر اقلیم ایران چیست؟پاسخ: نواحی ساحلی دارای رطوبت و بارندگی بیشترند؛ مناطق داخلی خشک و با اختلاف دمای زیاد میباشند.
- آب و هوا چه تأثیری بر معماری دارد؟پاسخ: نوع مصالح، فرم بنا و میزان مصرف انرژی را تعیین میکند؛ برای همین در ایران معماریها متنوعاند.
- عامل اصلی پیدایش بیابان دشت کویر چیست؟پاسخ: جهت رشتهکوههای البرز و زاگرس که مانع ورود هوای مرطوب به داخل میشوند.
- عامل شکلگیری بیابان طبس چیست؟پاسخ: دوری از منابع رطوبتی مانند بادهای مرطوب غربی.
- دو اثر متفاوت رشتهکوههای البرز و زاگرس را بیان کنید.پاسخ: موجب بارش در دامنههای شمالی و غربی میشوند اما مانع نفوذ تودههای مرطوب به فلات مرکزی هستند.
- وارونگی دما چیست؟پاسخ: زمانی است که با افزایش ارتفاع، دمای هوا بهجای کاهش، افزایش مییابد و آلودگی انباشته میشود.
- جغرافیای پزشکی چیست؟پاسخ: علمی که تأثیر عوامل محیطی بر سلامت انسان را بررسی میکند.
- علل شکلگیری پدیده ریزگردها را بنویسید.پاسخ: کاهش بارش، خشکشدن تالابها و مدیریت نادرست آب.
- راهکارهای مقابله با ریزگردها چیست؟پاسخ: احیای تالابها، تأمین حقابه رودخانهها، بیابانزدایی و اصلاح شیوههای کشت.
- محدوده جغرافیایی بحرانی ریزگردها کدام کشورها هستند؟پاسخ: ایران، عراق، سوریه، کویت و عربستان.
- مهمترین مشکلات زیستمحیطی ناشی از آب و هوا چیست؟پاسخ: آلودگی هوا، بیابانزایی، خشکسالی و افزایش دما.
- چرا در گذشته خانهها انرژی کمتری مصرف میکردند؟پاسخ: چون طراحی آنها مطابق با اقلیم و جهت باد و تابش خورشید بود.
- چه راهکارهایی برای کاهش سوانح جادهای پیشنهاد میشود؟پاسخ: توجه به شرایط اقلیمی و پیشبینی وضع هوا در طراحی و زمانبندی سفرها.
- رابطه ارتفاع و دما چگونه است؟پاسخ: بهطور میانگین با افزایش هر ۱۰۰۰ متر ارتفاع، دما حدود ۶ درجه سانتیگراد کاهش مییابد.
- سؤال محاسبهای: اگر دمای فیروزکوه در ارتفاع ۲۰۰۰ متر ۲۵ درجه باشد، دما در ارتفاع ۳۷۵۰ متری دماوند چقدر است؟پاسخ: حدود ۱۴٫۵ درجه سانتیگراد.
- عامل اصلی ایجاد نواحی خشک جنوب ایران چیست؟پاسخ: پرفشار جنب حارهای.
- در شرایط وارونگی هوا چه پدیدههایی رخ نمیدهد؟پاسخ: حرکت صعودی و جابهجایی هوا.
- ریزواینت: ریزگردها چه خساراتی به بار میآورند؟پاسخ: عفونتهای ریوی، کاهش دید افقی و آسیب به جنگلهای زاگرس.
نکته: تنها به مطالعه این پرسشها بسنده نکنید؛ متن کتاب و نمودارهای اقلیمی درس را هم مرور کنید تا پاسخها برایتان ملموستر شوند.
نوشتن یک دیدگاه