علت لرزش ماشین در شرایط مختلف و نحوه رفع مشکل

گاهی اوقات اتفاقات کوچک و به‌ظاهر بی‌اهمیت، نشانه گرفتاری‌ها و مشکلات جدی در آینده نزدیک هستند. به‌عنوان مثال می‌توان به لرزیدن ماشین اشاره کرد. شاید خیلی از رانندگان با بی‌توجهی از کنار دلایل لرزیدن ماشین بگذرند. اما خیلی زود با بروز مشکلات جدی‌تر، مجبور به‌صرف هزینه‌های سنگین می‌شوند. به‌همین دلیل تصمیم گرفتیم در قالب یک مقاله جامع تمام دلایل لرزیدن خودرو در شرایط مختلف را بررسی کنیم. حتما تا پایان این مطلب با ما همراه باشید. نکات بسیار مهمی در انتظار شما هستند.

دلایل لرزش خودرو در یک نگاه

حتماً. در ادامه متن بازنویسی شده با لحن دوستانه و عامیانه ارائه شده:

**خلاصه‌ای از چیزایی که توی این مقاله قراره ببینیم رو می‌تونی تو جدول پایین یه نگاهی بندازی.**

علت لرزش خودرو

واقعیت این است که موارد متعددی را می‌توان به‌عنوان دلایل لرزش خودرو برشمرد. این موضوع باعث می‌شود تشخیص علت لرزش ماشین کار ساده‌ای نباشد. پاسخ به چند سوال می‌تواند شما را در مسیر پیدا کردن دلایل لرزیدن غیرمتعارف ماشین کمک کند. این پرسش‌ها عبارت‌اند از:

• آیا لرزش در حالت درجا رخ می‌دهد یا حین حرکت شاهد این اتفاق هستید؟
• آیا افزایش سرعت باعث شدت پیدا کردن لرزش ماشین می‌شود؟
• لرزش خودرو در چه محدوده سرعتی بیشتر به چشم می‌آید؟
• لرزش در ناحیه فرمان یا صندلی احساس می‌شود؟
• آیا لرزش خودرو با صدای غیرعادی همراه است؟

پاسخ این سوالات به‌تعمیرکار کمک می‌کند تا ایراد را سریع‌تر شناسایی و نسبت به برطرف کردن آن اقدام کند. به‌همین دلیل پیشنهاد می‌کنیم در صورت مشاهده لرزش ماشین، حتما به این پرسش‌ها فکر کنید. ما در اینجا دلایل خودرو را در چند بخش تقسیم می‌کنیم تا بررسی عوامل مختلف برای شما راحت‌تر باشد.

1. علت لرزش ماشین در حالت ایستاده

باشه، این متن رو به صورت محاوره‌ای و دوستانه برات بازنویسی می‌کنم:

بعضی وقت‌ها، درست بعد از اینکه ماشین رو روشن می‌کنی، شروع می‌کنه به لرزیدن. حتی ممکنه وقتی توی ترافیک ترمز می‌گیری و ماشین کامل می‌ایسته، بازم ببینی که می‌لرزه. چند تا دلیل اصلی واسه این قضیه هست که به این‌ها برمی‌گرده:

مشکلات کلاچ خودرو

وقتی ماشین در حالت درجا یا همون لحظه‌ای که می‌خوای حرکت کنی می‌لرزه، معمولاً تقصیر کلاچه. اگه ماشین تو نیم‌کلاچ دنده یک تکون می‌خوره و می‌لرزه، بیشتر به خاطر اینه که فنرهای خورشیدی کلاچ خراب شدن، صفحه کلاچ تموم شده یا کلاچ به خاطر نشت روغن چرب شده. بسته به نوع ماشین و کیفیت کلاچش، باید هر ۵۰ تا ۸۰ هزار کیلومتر یه بار دیسک و صفحه رو عوض کنی.

بعضی وقتا ممکنه بعد از تعویض دیسک و صفحه، بازم ماشین بلرزه. تو این حالت، مشکل از نصب اشتباهه. اگه اینو دیدی، حتماً سریع برو تعمیرگاه. وگرنه دیسک و صفحه خیلی زودتر از چیزی که فکر می‌کنی خراب می‌شن و مجبور می‌شی دوباره عوضشون کنی.

مشکل در سیستم هیدرولیک خودرو

سیستم هیدرولیک تو ماشین تأثیر خیلی زیادی روی راحتی رانندگی و پایداری خودرو داره. مهم‌ترین قطعۀ این سیستم هم پمپ هیدرولیکه. پمپ هیدرولیک روغن رو با فشار توی مدار مخصوصی که تو ماشین هست جابجا می‌کنه. به خاطر همین، تو می‌تونی با نیروی خیلی کم‌تری فرمان رو بچرخونی و مسیر ماشین رو عوض کنی.

اگه هوا وارد این سیستم بشه، موقعی که ماشین رو روشن می‌ذاری و حرکت نمی‌کنه، می‌بینی که ماشین می‌لرزه. اگه مقدار هوا توی مدار هیدرولیک زیاد بشه، یه پدیده به اسم کاویتاسیون پیش میاد که با لرزش نسبتاً شدیدی همراهه. برای رفع این مشکل، باید عمل هواگیری سیستم هیدرولیک ماشین رو انجام بدی.

شکستگی فن رادیاتور

بعضی از افراد درباره دلایل لرزش خودرو پس از ترمزگیری و توقف خودرو پرس‌وجو می‌کنند. اگر این اتفاق وقتی موتور گرم شده رخ می‌دهد، ممکن است مشکل مربوط به شکستگی فن رادیاتور باشد. فن رادیاتور یکی از اجزای سیستم خنک کننده ماشین است. این قطعه با چرخش هوای محیط اطراف را به سمت رادیاتور مکش می‌کند.

سیستم خنک کننده برای جلوگیری از افزایش دمای بیش از حد موتور وارد عمل می‌شود. به‌همین دلیل اشاره کردیم که هنگام گرم بودن موتور خودرو، علت لرزش ماشین می‌تواند شکستگی فن رادیاتور باشد. معمولا در اثر اصابت اشیاء خارجی احتمال شکستگی فن رادیاتور وجود دارد. وقتی پره‌های فن می‌شکند، از حالت تعادل خارج می‌شود. به‌همین دلیل لرزش نسبتا شدید در ماشین ایجاد می‌کند. راهی برای تعمیر فن شکسته وجود ندارد و باید به‌فکر تعویض آن باشید.

خرابی شمع خودرو

یکی دیگه از دلایلی که ماشین تو حالت درجا می‌لرزه، خراب شدن شمع ماشینه. همون‌طور که می‌دونید، شمع‌ها وظیفه دارن که جرقه بزنن تا ترکیب سوخت و هوا توی موتور احتراق انجام بشه. اگه شمع خراب بشه، عمل احتراق درست توی موتور انجام نمیشه. به خاطر همین، سنسور اکسیژن توی سیستم سوخت‌رسانی گیج می‌خوره و اشتباه می‌کنه. این اتفاق معمولاً یه جور شوک توی موتور ایجاد می‌کنه که هم باعث لرزش ماشین می‌شه، هم سروصدای زیادی راه می‌ندازه. به‌ندرت پیش میاد که بشه شمع‌های خراب رو تعمیر کرد و معمولاً باید عوضشون کنید.

آسیب دیدن شاسی ماشین

شاسی رو میشه اسکلت اصلی ماشین حساب کرد. بدنه و موتور ماشین روی همین شاسی سوار میشن. به خاطر همینه که اگه شاسی ضربه ببینه یا آسیب ببینه، تعادل ماشین به هم می‌ریزه. پس یکی از دلایل لرزیدن ماشین می‌تونه از ضربه خوردن شاسی باشه. بهتون توصیه می‌کنم ماشین‌های دست‌دومی که شاسی‌شون توی تصادف آسیب دیده و بعد تعمیر شده رو نخرید. حتی اگه شاسی رو هم بکشن و صاف کنن، ماشین دیگه به حالت اولیه و ایده‌آلش برنمی‌گرده. یادتون باشه برای ماشین‌های قدیمی، حتی ممکنه شاسی زنگ بزنه و پوسیده بشه.

شل بودن تسمه تایم

اگر از تسمه تایم بی‌کیفیت یا اندازه‌ش نامناسب توی ماشین استفاده کنی، دیگه هماهنگی بین سوپاپ و پیستون‌های موتور درست جور نمی‌شه. راستش وقتی قطعات موتور با هم هماهنگ نباشن، باعث می‌شه که به هم دیگه بخورن. این اتفاق همون چیزی‌ست که باعث لرزش بدنه ماشین می‌شه. به خاطر همینم هست که شل بودن تسمه تایم رو هم باید جزو دلایل لرزش ماشین حساب کرد. این لرزش هم وقتی ماشین وایساده معلومه، هم وقتی داری حرکت می‌کنی.

2. دلایل لرزش خودرو هنگام حرکت

با دلایل لرزش خودرو در حالت درجا آشنا شدیم. داستان به‌همین جا ختم نمی‌شود. در بسیاری از اوقات شاهد لرزیدن ماشین حین حرکت هستیم. دلایل مختلفی را می‌توان برای این موضوع برشمرد. در اینجا یک به یک نکات مختلفی که باید برای این منظور بدانید را بررسی می‌کنیم.

تغییر شکل لاستیک خودرو

بعضی وقت‌ها دلیل لرزیدن ماشین موقع رانندگی، به خاطر کج و کوله شدن لاستیک‌هاست. لاستیک‌ها از بس با جاده تماس پیدا می‌کنند، کمکم فرسوده می‌شوند. تو این شرایط، احتمال آسیب دیدنشون زیاده. مثلاً ممکنه ترک بخورن یا قسمتی ازشون پاره بشه و شکلشون عوض بشه. برای حل این مشکل، باید بری سراغ عوض کردن لاستیک‌های کهنه. یه وقتایی هم مشکل از اینه که باد لاستیک یا کم شده یا زیاد. تو این حالت با تنظیم باد، لاستیک‌ها برمی‌گردن به حالت اولشون.

یه نکته مهم دیگه هم درباره تغییر شکل لاستیک هست که معمولاً بهش توجه نمی‌کنن. اگه ماشین رو مدت طولانی تو پارکینگ بذاری و تکونش ندی، ممکنه لاستیک‌هاش شکلشون عوض بشه. جوری که از حالت گرد درمیان و بیضی می‌شن. این باعث میشه موقع حرکت، لاستیک‌ها بالا و پایین برن و ماشین بلرزه. به خاطر همین پیشنهاد می‌کنم حتماً هر چند روز یه بار ماشینت رو روشن کنی و چند دقیقه‌ای برونیش تا این مشکل پیش نیاد.

بالانس نبودن لاستیک خودرو

یکی از چیزایی که باعث لرزیدن ماشین موقع گاز دادن میشه، اینه که لاستیک‌ها بالانس نباشن. معمولاً توی این حالت، لرزش ماشین تا سرعت حدود ۶۰ کیلومتر بر ساعت به بیشترین حدش می‌رسه؛ ولی وقتی سرعت بالاتر می‌ره، دیگه فرمان نمی‌لرزه. این نشون می‌ده که لاستیک‌های ماشینت بالانس نیستن.

بالانس نبودن لاستیک یعنی وزن ماشین یه طرفش سنگینی می‌کنه. به خاطر همین، راننده به وضوح یه لرزش غیرعادی توی ماشین حس می‌کنه. شرایط آب و هوایی و کهنه شدن قطعات داخلی چرخ‌ها مثل بلبرینگ‌ها، معمولاً باعث بهم خوردن تعادل لاستیک‌ها می‌شن. اگه دنبال دلیل لرزیدن ماشین توی سرعت بالا می‌گردی، باید بدونی که خرابی بلبرینگ‌های چرخ مهم‌ترین عاملش محسوب می‌شه.

برای بالانس کردن لاستیک‌ها معمولاً از دستگاه‌های مخصوصی استفاده می‌کنن. بعضی از این دستگاه‌ها به صورت ثابت کار می‌کنن؛ ولی بعضی دیگه با چرخوندن لاستیک توی یه سرعت مشخص، کار بالانس کردن رو انجام می‌دن. توی هر دو روش، بعد از اینکه نقاطی که تعادل لاستیک رو بهم زدن پیدا شدن، وزنه‌هایی بهشون وصل می‌کنن تا لاستیک بالانس بشه. کارشناسا می‌گن بهتره سالی یه بار یا هر ۱۰ هزار کیلومتر یه بار، وضعیت بالانس لاستیک‌ها رو چک کنی.

مشکلات سیستم تعلیق خودرو

اگه حتی تو سرعت‌های کم، ماشینت زیادی میلرزه، باید به فکر سیستم تعلیقش باشی. یکی از قطعات مهم تو این سیستم، سیبکه. سیبک همون جاییه که سیستم تعلیق رو به چرخ‌ها وصل میکنه و باعث میشه چرخ‌ها بچرخن. اگه تو جاده‌ی مستقیم یه لرزش عجیب حس میکنی، ولی وقتی فرمان رو می‌چرخونی، لرزش قطع میشه، بدون شک سیبک‌هات خراب شدن. معمولاً این قطعه رو نمیشه تعمیر کرد و باید فکر تعویضش باشی.

آسیب دیدن کمک‌فنرهای سیستم تعلیق هم می‌تونه باعث لرزیدن ماشین بشه، چه تو سرعت پایین چه بالا. کمک‌فنرها بیشتر ضربه‌هایی که به ماشین وارد می‌شه رو می‌گیرن و کم می‌کنن. اینجوری لرزش کمتری به داخل ماشین می‌رسه. وقتی کمک‌فنرها خراب بشن، عملاً ضربه‌ها مستقیم میاد به خودتون و بقیه سرنشین‌ها.

نکته مهم اینه که لرزش ماشین به خاطر خرابی کمک‌فنرها معمولاً با یه سروصدای عجیب و کوبیدن اتاق ماشین موقع رد شدن از دست‌اندازها همراهه. اگه آسیبی که به کمک‌فنرها رسیده زیاد جدی نباشه، قابل تعمیر هستن. ولی اگه نه، باید فکر تعویضشون رو بکنید.

یاتاق زدن ماشین

علت لرزش ماشین هنگام حرکت با دنده یک یا بالاتر ممکن است مربوط به یاتاقان زدن باشد. وقتی یاتاقان موتور در اثر حرارت و اصطکاک بیش از حد خاصیت خود را از دست بدهد، عملا سایش بین میل لنگ و شاتون به‌شدت افزایش پیدا می‌کند. این اتفاق معمولا با ایجاد لرزش و سروصدای زیادی در موتور خودرو همراه می‌شود. برای رفع مشکل باید حتما یاتاقان آسیب دیده تعویض شود.

میزان نبودن فرمان

وقتی ماشین تو حرکت میلرزه، یکی از دلایلش میتونه این باشه که فرمانش تراز نیست. این مشکل از به‌هم‌ریختگی سیستم فرمان ماشین به وجود میاد. راننده‌های حرفه‌ای خیلی راحت می‌تونن بفهمن که فرمان ماشین درست نیست. کارشناسا می‌گن بهتره سالی یه‌بار تراز بودن فرمان رو چک کنی تا اگه ایرادی داشت، زود درستش کنی.

خرابی توربین گیربکس

در خودروهای اتوماتیک که کلاچ حذف می‌شود، توربین گیربکس نقس رابط بین جعبه دنده و موتور را ایفا می‌کند. علت لرزش ماشین اتومات در هنگام شروع حرکت، خرابی توربین گیربکس است. خرابی توربین گیربکس باعث می‌شود که عملیات انتقال نیرو بین موتور و گیربکس در زمان شروع حرکت و شتاب‌گیری با مشکل روبه‌رو شود. اتفاقی که با لرزش اتاق خودرو همراه است. توربین گیربکس هم جزء قطعه‌هایی است که به‌ندرت تعمیر می‌شود و در اثر آسیب دیدن باید به فکر تعویض آن باشید.

خرابی مفصل CV

مفصل CV یکی از اتصالات مهم تو ماشین‌های دیفرانسیل جلوه که جایی که محورها به چرخ‌ها وصل میشن، کار می‌ذارنش. به کمک این مفصل، راننده می‌تونه با چرخوندن فرمان، مسیر چرخ‌ها رو عوض کنه. این قطعه هم مثل بقیه وسایل ماشین، ممکنه خراب بشه و فرسوده بشه. یکی از مهم‌ترین دلیل‌هایی که ماشین موقع گاز دادن می‌لرزه، خرابی همین مفصل CV هست. هر چی سرعت ماشین بالاتر بره، لرزشش هم بیشتر میشه، طوری که کنترل ماشین برای راننده سخت می‌شه.

3. دلایل لرزش خودرو هنگام ترمز

دلایلی که ماشین موقع ترمز گرفتن می‌لرزه خیلی مهم‌اند، چون نشون می‌دن یه جای سیستم ترمز مشکل داره. این موضوع می‌تونه دردسرهای جدی درست کنه. علت لرزیدن ماشین وقتی پدال ترمز رو فشار میدی، معمولاً تو این ۵ تا چیز خلاصه می‌شه:

آسیب دیدن روتور

روتور همون صفحه‌ای هستش که وقتی ترمز می‌گیری، لنت بهش می‌چسبه. معلومه که این قطعه خیلی زود فرسوده و مستهلک میشه. هر دفعه که ترمز می‌گیری، چسبیدن لنت به روتور باعث میشه گرمای زیادی بهش منتقل بشه. از اون طرف، سایش هم به مرور زمان ضخامتش رو کم می‌کنه. به خاطر همینه که روتور به تدریج خراب و کهنه میشه. این موضوع موقع ترمز گرفتن، ماشین رو به لرزه میندازه.

خراب شدن کالیپر

کالیپر همون قطعهایه که لنت رو به روتور میچسبونه. اگه این قطعه خراب بشه، موقع ترمز گرفتن لنت و روتور درست به هم نمیچسبن. اینم باعث میشه ماشین موقع ترمز گرفتن بلرزه.

تاب برداشتن دیسک ترمز

دیسک ترمز هم از اون قطعاتیه که اگه کج بشه یا تاب برداره، ماشین شروع می‌کنه به لرزیدن. وقتی داری ترمز می‌گیری، اگه علاوه بر لرزش، یه صدای زوزه‌مانند هم بشنوی، باید شک کنی که دیسک ترمزت تاب برداشته. این مشکل معمولاً به خاطر رانندگی غلط پیش میاد. راننده‌هایی که توی خیابون‌های شلوغ با سرعت زیاد می‌روند، مدام مجبورن ترمزهای ناگهانی و شدید بگیرن. این کار هم خیلی احتمال تاب برداشتن دیسک رو بالا می‌بره.

از بین رفتن لنت ترمز

خب، همون‌جوری که روتور از برخورد با لنت خراب می‌شه، لنت‌ها هم به مرور زمان ممکنه از بین برن. کیفیت خود لنت‌ها خیلی مهمه و تعیین می‌کنه چقدر می‌تونن دوام بیارن. بعضی وقتا می‌بینیم بعضی راننده‌ها مجبور می‌شن همون دور و بر ۴۰ هزار کیلومتر لنت ترمز ماشینشون رو عوض کنن. اما از اون طرف، یه سری لنت‌ها هستن که تا ۸۰ هزار کیلومتر هم خوب کار می‌کنن. از بین رفتن لنت ترمز هم می‌تونه یکی از دلایلی باشه که موقع ترمز گرفتن ماشین می‌لرزه و معمولاً یه صدای سوت مانندی هم میاد.

سفت شدن پدال ترمز

سفت شدن پدال ترمز نیز ممکن است باعث لرزش ماشین حین ترمز گرفتن شود. این اتفاق معمولا به دلایلی مانند نشتی شیلنگ خلاء، بی‌کیفیت بودن بوستر ترمز، آسیب دیدن کفشک‌های ترمز و پایان عمر مفید روغن ترمز رخ دهد. شما به‌وضوح با فشار دادن پدال ترمز می‌توانید پی به سفت شدن آن ببرید. برای جلوگیری از بروز خطر، فورا با مشاهده این مشکل به تعمیرگاه مراجعه کنید. فرااموش نکنید استفاده از خودرو با وجود این مشکل خطرناک است و اگر قصد فروش خودرو را هم داشته باشید، قطعا با مشکل مواجه خواهید شد.