پاسخ سوالات درس پنجم علوم پنجم حرکت بدن

جواب به سوالات و فعالیت درس پنجم علوم پنجم  ( پاسخ ها به صورت گام به گام )

پاسخگویی به سوالات درس پنجم کتاب علوم پنجم حرکت بدن صفحات 36، 37، 38، 39، 40، 41، 42، 43، 44 با سراسری 24 همراه باشید.

جواب سوالات علوم پنجم درس پنجم حرکت بدن ( پاسخ گام به گام )

سؤال صفحه 36

به نظر شما علیرضا و هم‌کلاسی‌هایش چگونه حرکت می‌کنند؟ چگونه دست‌ها و پاهایشان را خم و راست می‌کنند؟

📗 پاسخ: حرکت بدن نتیجه‌ی همکاری سه بخش اصلی است: استخوان‌ها، مفصل‌ها و ماهیچه‌ها. استخوان‌ها، اسکلت بدن را می‌سازند و تکیه‌گاه هستند. مفصل‌ها، محل اتصال استخوان‌ها به یکدیگرند که اجازه خم و راست شدن را می‌دهند و ماهیچه‌ها، به استخوان‌ها متصل‌اند و با منقبض شدن (کوتاه و سفت شدن) استخوان‌ها را می‌کشند و باعث حرکت آن‌ها می‌شوند.

بازو و ساعد دست خود را لمس کنید؛ چه چیزهایی را زیر پوستتان حس می‌کنید؟

📗 پاسخ: ماهیچه‌های نرم و استخوان‌های سخت را حس می‌کنم.

ساعد یک دست را روی بازو خم کنید؛ چه تفاوتی را روی بازو و زیر آن احساس می‌کنید؟

📗 پاسخ: روی بازو یک برآمدگی و سفتی احساس می‌شود، چون ماهیچه‌ی بازو منقبض می‌شود. زیر بازو کمی شل‌تر و نرم‌تر می‌شود، چون ماهیچه‌ی آن قسمت کشیده یا استراحت می‌کند. یعنی با خم کردن دست، یک ماهیچه سفت می‌شود و ماهیچه‌ی مقابل آن شل می‌شود.

وقتی ساعدتان را خم می‌کنید، ماهیچه‌های روی بازو و پشت آن چه تغییری می‌کنند؟

📗 پاسخ: ماهیچه‌ی روی بازو سفت و کوتاه می‌شود و برآمده‌تر احساس می‌شود. ماهیچه‌ی پشت بازو شل‌تر می‌شود و کمی کشیده می‌شود.

استخوان ساعد چگونه به حرکت در می‌آید؟

پاسخ: ماهیچه‌های بازو به وسیله‌ی رشته‌های محکمی به استخوان ساعد متصل شده‌اند. وقتی مغز دستور حرکت می‌دهد، ماهیچه‌ی روی بازو منقبض (کوتاه و سفت) می‌شود. چون این ماهیچه یک سرش به استخوان بازو و سر دیگرش به استخوان ساعد وصل است، با کوتاه شدن خود، استخوان ساعد را مثل یک اهرم به سمت بالا می‌کشد. آرنج به عنوان یک مفصل عمل می‌کند و اجازه می‌دهد استخوان ساعد حول آن بچرخد و حرکت خم و راست شدن انجام شود.

کاوشگری صفحه 36

سؤال صفحه 37

گفت‌وگو صفحه 38

شکل ماهیچه‌ها را با مدلی که ساخته‌اید، مقایسه کنید.

1- کدام مقوا استخوان بازو و کدام مقوا استخوان‌های ساعد را نشان می‌دهد؟ 

📗 پاسخ: مقوای سفید استخوان بازو و مقوای زرد، استخوان‌های ساعد را نشان می‌دهد.

2- نخ قرمز نشان دهنده‌ی کدام ماهیچه‌ی بازوست؟

📗 پاسخ: ماهیچه روی بازو

3- نخ آبی کدام ماهیچه‌ی بازو را نشان می‌دهد؟

📗 پاسخ: ماهیچه پشت بازو

4- وقتی ساعد روی بازو خم می‌شود، کدام ماهیچه کوتاه شده است؟

📗 پاسخ: ماهیچه روی بازو

5- وقتی ساعد در حالت راست قرار می‌گیرد، کدام ماهیچه کوتاه شده است؟ 

📗 پاسخ: ماهیچه پشت بازو

فکر کنید صفحه 38

آیا می‌توانید مدلی که ساخته‌اید را طوری به کار ببرید که خم و راست کردن ساق پا را نشان دهد؟ چگونه؟

📗 پاسخ: می‌توانیم مقوای زرد را به عنوان استخوان ساق پا و مقوای سفید را به عنوان استخوان ران در نظر بگیریم، در این صورت نخ آبی به عنوان ماهیچه روی ران و نخ قرمز به عنوان ماهیچه پشت ران قرار می‌گیرد.

فکر کنید صفحه 39

کدام ماهیچه‌های زیر با اراده‌ی ما کار می‌کنند؟

«ماهیچه‌های قلب، معده، دست و پا و صورت»

📗 پاسخ: ماهیچه‌های دست و پا و صورت با اراده‌ی ما کار می‌کنند و ماهیچه‌های قلب و معده بدون اراده ما کار می‌کنند.

سؤال اسکلت صفحه 39

ابتدا انگشتان دست، زانو و سر خود را لمس کنید و کمی فشار دهید. سپس، روی شکمتان را لمس کنید.
چه تفاوتی را مشاهده می‌کنید؟

📗 پاسخ: زیر دست هنگام لمس دست، زانو و سر سفت و محکم است ولی هنگام لمس شکم، نرم است.

آیا استخوان‌ها شکل یکسانی دارند؟

📗 پاسخ: خیر، استخوان‌ها بلند، کوتاه، پهن، باریک، گرد و… هستند.

اگر دست یا پا فقط از یک استخوان تشکیل شده بود، چگونه می‌توانستید آن را حرکت دهید؟

📗 پاسخ: اگر دست یا پا فقط از یک استخوان تشکیل شده بود، احتمالاً فقط می‌توانستیم آن را به صورت سفت و بدون خم شدن حرکت دهیم، درست مثل یک چوب خشک. تمام ظرافت‌ها و دامنه حرکتی که ما امروز داریم (مانند راه رفتن، گرفتن اشیاء، نوشتن) به خاطر وجود مجموعه‌ای از استخوان‌ها، مفصل‌ها و ماهیچه‌ها است که با هم همکاری می‌کنند.

 فعالیت صفحه 40

گفت‌وگو صفحه 40

بار دیگر مدل ابتدای درس را ببینید. چرا در این مدل از دکمه‌ی فشاری استفاده کردید؟

📗 پاسخ: برای اینکه دو مقوا امکان حرکت و جابه‌جایی داشته باشند.

اگر مقواها را به جای دکمه، با چسب به هم می‌چسباندید، چه اتفاقی می‌افتاد؟

📗 پاسخ: امکان حرکت از مقواها سلب می‌شد و به هم می‌چسبید و دیگر حرکت نمی‌کرد.

فعالیت صفحه 41

مدلی بسازید که مفصل استخوان‌های انگشت نشانه و حرکت آن را نشان دهد.

📗 پاسخ: می‌توانیم از سه مقوا در رنگ‌های مختلف استفاده کنیم و مقواها را با دو دکمه فشاری مانند مدل بازو و ساعد به هم متصل کنیم. برای حرکت دادنشان هم می‌توانیم از نخ استفاده کنیم.

سؤال صفحه 41

سر خود را خم کنید و پشت گردنتان را با دقّت لمس کنید. چه چیزی حس می‌کنید؟

📗 پاسخ: استخوان‌های کوچک و محکمی که پشت سر هم تا پایین چیده شده‌اند.

جمع‌آوری اطلاعات صفحه 42

برای اینکه استخوان آسیب‌دیده درست جوش بخورد و ترمیم شود، چه باید کرد؟

📗 پاسخ: برای ترمیم و جوش خوردن درست استخوان شکسته، رعایت این موارد کلیدی است:

۱. ثابت نگه‌داشتن (بی‌حرکتی): استخوان باید توسط آتل، گچ‌گرفتگی یا جراحی ثابت شود تا تکان نخورد و لبه‌های شکستگی در جای درست بمانند.

۲. تغذیه مناسب: بدن برای استخوان‌سازی به کلسیم (لبنیات، سبزیجات تیره)، ویتامین دی (نور خورشید یا مکمل) و پروتئین کافی نیاز دارد.

۳. استراحت: پرهیز از فشار آوردن و کار کشیدن از عضو آسیب‌دیده برای مدتی مشخص.

۴. پیروی از دستور پزشک: انجام فیزیوتراپی (بعد از جوش خوردن اولیه) و مراجعه منظم به پزشک تا اطمینان حاصل شود استخوان در مسیر درست ترمیم می‌شود.

گفت‌وگو صفحه 42

کدامیک از تصاویر، مراقبت از سلامتی را نشان می‌دهد؟ چرا؟

📗 پاسخ: هنگام استفاده از رایانه، ستوان فقرات باید صاف و در حالت عادی قرار گیرد تا فشار زیادی روی آن نباشد و آسیب نبیند. هنگام نشستن پشت میز هم این نکته باید رعایت شود. به طور کلی خم شدن و لم دادن، ستون فقرات را از حالت عادی خارج کرده و باعث آسیب دیدن آن می‌شوند. برای استفاده از کوله‌پشتی هم باید وزن آن را بین دو طرف بدن تقسیم کرد تا حرکت آسان شود و استخوان‌های بدن آسیب نبینند، همچنین باید توجه کرد که وزن کوله‌پشتی زیاد سنگین نباشد و فشاری روی ستون فقرات وارد نشود.

فکر کنید صفحه 43

مغز و نخاع نرم و آسیب پذیرند. چرا مغز درون جمجمه و نخاع درون ستون مهره قرار گرفته است؟

📗 پاسخ: مغز و نخاع بخش‌های بسیار حساس و حیاتی دستگاه عصبی هستند که در برابر ضربه، فشار یا آسیب‌های خارجی بسیار آسیب‌پذیرند. جمجمه و ستون مهره‌ها مانند یک زره محکم عمل می‌کنند تا از آن‌ها در برابر حوادث محافظت کنند. همچنین این ساختارها علاوه بر محافظت، به عنوان یک بستر ثابت عمل می‌کنند تا از جابه‌جایی یا کشیدگی بیش از حد اعصاب جلوگیری کنند و اطمینان حاصل شود که پیام‌های عصبی بدون اختلال بین مغز و سایر نقاط بدن منتقل می‌شوند.

گفت‌وگو صفحه 44