علت کار نکردن فن کولر ماشین و نحوه حل مشکل

هیچ چیز مانند خرابی کولر در ظهر یک روز گرم تابستانی نمی‌تواند راننده و بقیه سرنشینان یک خودرو را کلافه کند. دلایل مختلفی برای کار نکردن کولر یا باد گرم زدن آن وجود دارد. کار نکردن فن کولر ماشین، یکی از دلایل خرابی آن است. فن نقش خنک کننده سیال مبرد عبوری از کندانسور سیستم تهویه خودرو را بر عهده دارد. به‌همین دلیل خرابی آن عملا سیستم تهویه ماشین را با مشکل روبه‌رو می‌کند. در این مطلب قصد داریم به بررسی دلایل کار نکردن فن کولر ماشین و نحوه رفع مشکلات بپردازیم. حتما تا پایان با ما همراه باشید.

فن کولر چگونه کار می‌کند؟

خب، قبل از اینکه بریم سراغ اینکه چرا فن کولر ماشین کار نمیکنه، بهتره یه کم ببینیم این قطعه چجوری کار میکنه. سیستم تهویه مطبوع ماشین یه جورایی مثل یه چرخه سردکننده عمل میکنه و از چهار تا قطعه اصلی درست شده:

– کمپرسور
– کندانسور
– شیر انبساط
– اواپراتور

این قطعه‌ها با لوله‌کشی به هم وصل شدن و یه مسیر بسته رو تشکیل میدن. داخل این مسیر، یه مایع خنک‌کننده به اسم مبرد قرار داره. کار کمپرسور اینه که فشار لازم رو برای به گردش درآوردن گاز مبرد توی این چرخه ایجاد کنه. گاز مبرد که داغ و پرفشار شده، از کمپرسور میره سمت کندانسور. کندانسور هم وظیفه داره این گاز رو خنک کنه.

کندانسور در اصل یه جور مبدل حرارتیه. مایع مبردی که توی لوله‌های کندانسور جریان داره، راه می‌افته. کندانسور معمولاً تو فضای باز و در معرض هوای آزاد قرار می‌گیره. هوا به صورت غیرمستقیم با مایع مبرد برخورد می‌کنه و باعث خنک شدنش می‌شه. فن کولر هم مثل یه دمنده عمل می‌کنه و هوا رو به سمت کندانسور می‌فرسته.

بعد از اون، گاز مبرد از شیر انبساط رد می‌شه تا فشارش بیاد پایین. بعدش نوبت به این می‌رسه که مایع مبرد از اواپراتور عبور کنه. اواپراتور هم یه جور مبدل حرارتی دیگه‌ست. توی این قطعه، مایع مبرد که خنک و کم فشار شده، با هوای داخل اتاق ماشین تماس پیدا می‌کنه. به این ترتیب گرمای اتاق رو می‌گیره و به سمت کمپرسور می‌ره تا دوباره چرخه سرمایش از اول شروع بشه.

نحوه تنظیم دور کند و تند فن کولر خودرو

موضوع مهم دیگری که در بحث علت کار نکردن فن کولر ماشین اهمیت دارد، زمان روشن و خاموش شدن این قطعه است. عملکرد فن کولر ماشین به‌صورت خودکار است. معمولا فن کولر ماشین در دو حالت دور کند و تند کار می‌کند. در حالت عادی، فن با دور کند کار می‌کند.

اگر دمای کولر را کاهش دهید و میزان هوای ورود به خودرو را نیز بالا ببرید، در این حالت سیستم تبرید برای تامین شرایط مطلوب تحت فشار قرار می‌گیرد. به‌همین دلیل فن در دور تند قرار می‌گیرد تا هوا را با شدت بیشتر به سمت کندانسور هدایت کند. بنابراین تنظیم عملکرد فن به‌صورت کاملا خودکار با استفاده از سنسور و ماژول کنترل اختصاصی کولر صورت می‌گیرد.

دلایل کار نکردن فن کولر ماشین

دلیل اینکه فن کولر ماشین کار نمی‌کنه، معمولاً به چند تا موضوع اصلی برمی‌گرده که اینجا لیستشون می‌بینم:

– سوختن فیلم فن کولر
– از کار افتادن رله فن کولر
– خراب شدن موتور برقی فن کولر
– شکستگی یا آسیب دیدن پره‌های فن کولر
– اتصالی یا قطعی سیم‌های فن کولر
– نشت گاز مبرد توی سیستم سرمایشی کولر
– کثیف شدن سطح فن کولر و کندانسور
– خراب شدن سنسور دمای سیستم تهویه ماشین

برای اینکه بحث رو خوب بفهمیم، باید تک‌تک این موارد رو جداگونه بررسی کنیم.

1. خراب شدن فیوز فن کولر

فیوز، انتقال برق از منبع تغذیه به یک قطعه الکتریکی را ممکن می‌سازد. اگر به‌هر دلیل فیوز یک سیستم الکتریکی از کار بیفتد، انتقال برق در آن صورت نمی‌گیرد. بنابراین خرابی فیوز یکی از دلایل کار نکردن فن کولر است. تجربه نشان می‌هد که امکان تعمیر فیوز وجود ندارد؛ چراکه این قطعه فقط در صورت سوختن از کار می‌افتد.

به‌همین دلیل باید به‌فکر تعویض آن باشید. فیوز فن کولر ماشین در جعبه فیوز قرار می‌گیرد. در بسیاری از خودروهای داخلی، جعبه فیوز، کنار غربیلک فرمان تعبیه می‌شود. دقت داشته باشید که لازم است فیوز با مشخصات ذکر شده در دفترچه راهنمای خودرو را تهیه کنید.

2. از کار افتادن رله فن کولر

خب، بیایید اینطوری بگیم: ماژول کنترل کولر ماشین با رله فن در ارتباطه. یعنی این ماژوله که به رله میگه کی فن روشن بشه و کی خاموش. پس اگه رله خراب بشه، دیگه فن کولر هم کار نمیکنه. بعضی وقتا مشکل از اینه که توی ترمینال رله فن، یه مقدار رسوب جمع شده که با یه برس کوچولو میشه تمیزش کرد. ولی بعضی مواقع هم رله به خاطر گرمای زیاد می‌سوزه و دیگه کاریش نمیشه کرد، باید یه رله نو بذاری جاش.

3. کار نکردن الکترو موتور فن کولر

بعضی وقت‌ها دلیل کار نکردن فن کولر ماشین به خاطر خراب شدن الکتروموتورشه. مثلاً اگه ضربه سنگینی به ماشین وارد بشه، این قطعه ممکنه آسیب ببینه. سیم‌کشی برق ماشین هم اگه خراب باشه، می‌تونه باعث سوختن الکتروموتور فن بشه. نشانه‌اش اینه که بعد از روشن کردن کولر، بوی سوختگی میاد. توی خیلی از موارد، الکتروموتور خراب رو نمی‌شه تعمیر کرد و معمولاً باید یه نو بذاری جاش.

4. آسیب دیدن پره‌های فن کولر

فن کولر ماشین معمولاً نزدیک جلوپنجره نصب می‌شه. به خاطر همین، تو تصادف‌هایی که جلوی ماشین آسیب می‌بینه، احتمال اینکه پره‌های فن هم بشکنن زیاده. حتی بعضی وقت‌ها یه جسم خارجی موقع چرخش فن با سرعت بالا به پره‌هاش برخورد می‌کنه و باعث شکستنشون می‌شه. تو این حالت، فن دیگه نمی‌تونه هوا رو درست به سمت کندانسور کولر ماشین بفرسته.

4. مشکل پیدا کردن سیم کشی فن کولر

علت اینکه وقتی کولر ماشین رو روشن می‌کنی، دور تند فن کار نمی‌کنه، ممکنه به خاطر یه مشکل تو سیم‌کشی سیستم تهویه ماشین باشه. کارشناسا می‌گن بهتره هر ۱۰ هزار کیلومتر یه سری به سیم‌کشی برق ماشین بزنی و مطمئن بشی که سیم‌ها و اتصالاتشون سالم و سر جاشون هستن. بعضی وقتا این مشکلات سیم‌کشی اونقدر جدی می‌شه که برق کامل قطع می‌شه و دیگه فن کولر از کار می‌افته.

5. نشتی گاز مبرد در سیکل تبرید کولر

نشتی گاز مبرد در سیکل تبرید سیستم تهویه ماشین ممکن است باعث نفوذ هوا به درون مدار شود. در نتیجه این احتمال وجود که سنسور اندازه‌گیری دمای گاز مبرد کولر دچار خطا شود. این موضوع باعث می‌شود که سیگنال درست به ماژول کنترل کولر ماشین منتقل نشود. به‌همین دلیل فرمان روشن شدن فن کولر نیز صادر نخواهد شد.

6. مشکل پیدا کردن سنسور دمای سیستم تهویه ماشین

بعضی وقت‌ها فن کولر ماشین کار نمی‌کنه، دلیلش خرابی سنسور دمای سیستم تهویه‌ست. این سنسور دمای گاز مبرد رو اندازه می‌گیره و به ماژول کنترل تهویه می‌گه که کی فن رو روشن یا خاموش کنه. معمولاً وقتی این سنسورها خراب بشن، دیگه قابل تعمیر نیستن و باید فکر تعویضشون باشی.

7.کثیف شدن سطح فن کولر و کندانسور

فن و کندانسور کولر ماشین همیشه در معرض هوای بیرون هستند. به خاطر همین، کمکم گرد و غبار و آلودگی‌های دیگه روشون میشینه. این قضیه ممکنه توی درازمدت باعث بشه فن کولر ماشین از کار بیفته. پس حواست باشه توی سرویس‌های دوره‌ای، حتماً فن کولر و کندانسور سیستم تهویه رو هم تمیز کنی.

کلام پایانی

خب، تو این مطلب گفتیم که چرا فن کولر ماشین کار نمی‌کنه. مهم‌ترین دلیلش اینه که فیوز یا رله‌اش خراب شده باشه، مخصوصاً وقتی فن تو دور تند موقع کولر گرفتن از کار می‌افته. پیشنهاد ما اینه که حداقل سالی دو بار سیستم کولر ماشینت رو چک کنی؛ یه بار قبل از شروع گرما و یه بار دیگه هم آخراش. سرویس کولر ماشین هزینه زیادی نداره و جلوی خراب شدن قطعات گرون قیمت سیستم تهویه رو می‌گیره.