کنیستر چیست و علائم خرابی کنیستر ماشین کدامند؟

کنیستر یکی از قطعات سیستم سوخت‌رسانی ماشینه که بین تعمیرکارها نظرات مختلفی راجع بهش وجود داره. یه سری از تعمیرکارها می‌گن این قطعه تأثیر چندانی روی مصرف بنزین، کارایی ماشین و ایمنی سرنشین‌ها نداره. از طرف دیگه، یه عده دیگه معتقدن کنیستر بنزین یه قطعه کلیدیه و وظایف مهمی توی سیستم سوخت‌رسانی داره. تو این مطلب، اول بررسی می‌کنیم که وظیفه کنیستر چیه؟ بعدش هم علائم خرابی کنیستر ماشین رو مرور می‌کنیم. حتماً تا آخر با ما باشین.

کنیستر چیست؟

کنیستر (Canister) یه محفظه‌ست که داخلش زغال فعال ریخته شده. یه طرفش به باک بنزین وصله و طرف دیگه‌ش به منیفولد ورودی هوای موتور متصل شده. این قطعه با شیلنگ به بقیه اجزاء وصل میشه. کارش اینه که نمیذاره بخارای بنزین که تو باک ماشین هست بره تو هوا و محیط رو آلوده کنه.

معمولاً یه مقدار از بنزینی که توی باک ماشین هست، بخار میشه و میره هوا. این قضیه توی روزای گرم تابستون خیلی بیشتر پیش میاد. توی ماشین‌های قدیمی، یه دریچه روی باک بود که این بخارا رو مستقیم میفرستاد بیرون. ولی وقتی بحث آلودگی هوا جدیتر شد، دیگه نخواستن اینجوری باشه و یه راهکار جدید درست کردن. کنیستر میاد بخارای بنزین توی باک رو جذب میکنه و نهتنها نمیذاره بره توی هوا، بلکه ازشون استفاده میکنه تا موتور ماشین بهتر کار کنه.

محل نصب کنیستر در خودرو

کنیستر ماشین کجاست؟ توی عکس پایین، یه نقشه ساده از جاش تو ماشین نشون داده شده. تجربه ثابت کرده که تو بعضی ماشین‌های خارجی، کنیستر رو نزدیک باک بنزین و کنار گلگیر عقب ماشین می‌ذارن. شکل و اندازه این قطعه تو ماشین‌های مختلف با هم فرق داره.

از طرفی دیگر، موقعیت قرارگیری کنیستر در خودروهای تولید داخل معمولا در مجاورت گلگیر جلو است. بر این اساس اگر باک بنزین در سمت راست خودرو باشد، معمولا کنیستر هم در نزدیکی گلگیر جلو راست ماشین قرار می‌گیرد. مثلا می‌توان به محل نصب کنیستر در خودرو پژو 207 اشاره کرد.

همچنین در خصوص خودروهایی مانند پراید، تیبا، کوییک، پژو پارس و … نیز کنیستر در نزدیکی گلگیر جلو سمت چپ قرار دارد. کنیستر پراید دقیقا زیر کاپوت و حد فاصل بین باتری و محفظه روغن ترمز قرار دارد. از نظر ظاهری، کنیستر یک قطعه مشکی رنگ است که در بسیاری از ماشین‌ها به‌صورت یک قوطی استوانه‌ای طراحی می‌شود. ضمن اینکه دو شیلنگ هم به آن متصل است.

وظیفه کنیستر چیست؟

در خودروهای بنزینی مخزنی وجود دارد به نام کنیستر که وظیفه آن جذب بخارات بنزین است. کنیستر دارای موادی از جنس کربن متخلخل است که به‌واسطه دارا بودن سطوح متخلخل بسیار می‌تواند همچون یک اسفنج، بخارات بنزین را به خود جذب کند. مخزن کنیستر استوانه‌ای شکل بوده و بر روی آن سه خروجی وجود دارد. دو خروجی به صورت لوله‌ای بوده که یکی از آن‌ها با باک بنزین و دیگری با منیفولد هوا در ارتباط است.

برای انجام صحیح وظیفه کنیستر یک خروجی دیگر جهت ارتباط با هوای آزاد تعبیه شده‌است و فیلتری نیز در دهانه آن جهت فیلتر هوای ورودی قرار دارد که همگی این قطعات در کنار هم وظیفه اصلی کنیستر یعنی خروج بخارات بنزین را انجام می‌دهند. به‌دلیل خلاء موجود در منیفولد ورودی هوا، بخارات بنزین به داخل مخزن کنیستر مکیده می‌شوند.

حد فاصل بین کنیستر و منیفولد ورودی هوای موتور، یک قطعه دیگر به‌نام شیر برقی کنیستر وجود دارد. این قطعه توسط ایسیو ماشین کنترل می‌شود. وقتی موتور خاموش باشد، دریچه شیر برقی بسته است. در نتیجه بخارات درون کنیستر جمع و ذخیره می‌شوند.

با روشن شدن موتور، بسته به شرایط، ایسیو دستور باز شدن دریچه شیر برقی را صادر می‌کند. به‌این‌ترتیب، بخارات موجود در محفظه کنیستر به‌سمت منیفولد ورودی هوای موتور هدایت می‌شود. این بخارات در فرآیند احتراق موتور استفاده می‌شوند.

اگر به تعویض ماشین خود فکر می‌کنید و می‌خواهید آن را با یک مدل جدیدتر جایگزین کنید، همراه‌مکانیک در این مسیر در کنار شما خواهد بود.

مزایای کنیستر چیست؟

خب، قبل از این که بریم سراغ نشونه‌های خرابی کنیستر ماشین، بذار یه کم از خوبی‌هاش بگیم. مهم‌ترین کاری که این قطعه انجام می‌ده اینه که جلوی بخار بنزین رو می‌گیره تا مستقیم توی هوا پخش نشه. علاوه بر این، همون بخارهای بنزین توی موتور استفاده می‌شن و باعث می‌شه مصرف سوخت ماشین هم بهینه بشه.

کنیستر نه‌تنها مصرف سوخت رو بهتر می‌کنه و آلودگی هوا رو کم می‌کنه، بلکه روی ایمنی خودرو هم تأثیر داره. اگه کنیستر به هر دلیلی درست کار نکنه، بخار بنزین توی باک جمع می‌شه و وقتی در باک رو باز کنی، بخار با فشار بیرون می‌زنه. این موضوع توی روزهای گرم سال و تو مسیرهای طولانی خیلی بیشتر به چشم میاد. حالا اگه توی همچین شرایطی تصادفی پیش بیاد، احتمال انفجار باک و بعدش انفجار خودرو هست که خیلی خطرناکه.

همون‌طور که گفتیم، ایسیو توی شرایط خاصی به شیر برقی کنیستر دستور باز شدن می‌ده. یکی از این موقع‌ها وقتیه که ماشین رو استارت می‌زنی، مخصوصاً توی هوای سرد. توی این حالت، بخار بنزین به سمت منیفولد ورودی هوا می‌ره و باعث می‌شه احتراق اولیه راحت‌تر انجام بشه و ماشین با یه استارت روشن بشه. حتی وقتی ماشین برای احتراق به سوخت بیشتری نیاز داره، بخارهای توی کنیستر به کمک موتور می‌آن.

علائم خرابی کنیستر ماشین

برات چندتا از مهم‌ترین علائم خرابی کنیستر ماشین رو می‌گم که باید بهشون دقت کنی:

روشن شدن چراغ چک خودرو

خودروت یهو چراغ چکش روشن میشه. وقتی با دیاگ می‌زنی، می‌بینی که کد خطا مربوط به «شیر برقی کنیستر» رو نشون میده. راستش روشن شدن چراغ چک می‌تونه به خاطر یه عالمه دلیل مختلف باشه؛ ولی اگه همزمان بوی بنزین توی ماشین پیچید، احتمال اینکه کنیستر خراب شده باشه خیلی زیاده.

پخش شدن بوی بنزین در ماشین

خب، اگه از ماشینت بوی بنزین میاد، اولین چیزی که باید چک کنی کنیستره. اگه همیشه بوی بنزین تو ماشین باشه، احتمالاً شلنگ‌های باک، درب باک یا خود مخزن بنزین مشکل دارن. ولی اگه این بو فقط یه وقتایی میاد و میره، یعنی کنیستر خراب شده. راستی، یه نکته دیگه هم هست؛ گاهی وقتها بوی بنزین تو ماشین می‌تونه نشونه خرابی شیر برقی کنیستر هم باشه.

خارج شدن بخارات بنزین از باک سوخت

علاوه‌بر موارد ذکر شده، اگر درب باک بنزین خودرو را باز کردید و بخارات بنزین با فشار از آن خارج شدند، این هم نشان از خراب شدن دریچه قطع کن کنیستر دارد. وجود بخارات بنزین در باک باعث می‌شود که آمپر سوخت ماشین هم غیرواقعی باشد و سوخت خیلی زودتر از آنچه به‌نظر می‌رسد، تمام شود.

صدای تق‌تق از سمت باک ماشین

اگه خرابی کنیستر به خاطر پاره شدن شلنگ یا ترک خوردن خود مخزن باشه، بعضی وقت‌ها صدای «تق تق» ازش میاد. این صدا از طرف باک ماشین شنیده میشه و نباید اشتباهی با صداهای مشابه که از طرف موتور میاد، یکی بگیری.

نیاز به چند بار استارت برای روشن شدن ماشین

مشکل اینکه ماشین با یه استارت روشن نمیشه می‌تونه چندتا دلیل داشته باشه. یکی از این دلایل، خراب شدن کنیستر یا شیر برقی اونه. این باعث می‌شه بخارات بنزین درست به موتور نرسه و ماشین راحت روشن نشه.

دلایل خرابی کنیستر ماشین

اولین چیزی که باید بفهمی اینه که کنیستر یه قطعه مصرفیه تو ماشینته. یعنی بعد از اینکه عمرش تموم شد، دیگه خوب کار نمیکنه. یه چیز دیگه هم هست، پر کردن بیش از حد باک بنزین هم باعث خراب شدن کنیستر میشه. وقتی باک رو زیادی پر کنی، نه تنها بخار بنزین، بلکه خود بنزین مایع هم میره توی کنیستر. اینجوری کنیستر زودتر از وقتش اشباع و خراب میشه. بعضی وقتا هم ممکنه شلنگ‌هایی که بین باک بنزین، کنیستر، شیر برقی و منیفولد هوا هستن، خراب بشن یا مشکل پیدا کنن.

زمان تعویض کنیستر

خب، بیایم یه نگاهی بندازیم به این موضوع. طبق بررسی‌هایی که کارشناسای فنی توی سطح کشور انجام دادن، توی دفترچه راهنمای خیلی از ماشین‌ها نوشته نشده که کی باید کنیستر رو عوض کرد. ولی خب، به طور کلی تعمیرکارا می‌گن بهتره هر ۲ تا ۳ سال یه بار، یا بعد از ۳۰ تا ۴۰ هزار کیلومتر کار کردن ماشین، بری کنیستر و شیر برقی‌اش رو چک کنی. اگه دیدی یه مشکلی توی کارشون هست، زودتر درستش کن.

برای اینکه خودت تست کنیستر رو انجام بدی، اول شلنگی که باک رو به کنیستر وصل کرده باز کن. بعد ماشین رو روشن کن و ببین از سر شلنگ‌ها هوا کشیده میشه یا نه. اگه به اندازه کافی مکش داشتی، یعنی کنیستر درست کار می‌کنه و بخار بنزین رو می‌کشه. یه نکته دیگه هم اینه که باید جریان هوا از مجرای هوای آزاد رو هم چک کنی تا مطمئن بشی همه چی سر جاشه.

فواید تعویض کنیستر

البته که تعویض به موقع کنیستر برای سلامت محیط زیست خیلی مهمه، از اون طرف می‌تونه ایمنی ماشین رو هم بیشتر کنه.

قیمت کنیستر چقدر است؟

وقتی این متن رو نوشتم (سال ۱۴۰۵)، قیمت کنیستر بعضی از ماشین‌ها تو بازار اینجوریه:

کنیستر پراید: ۲۰۰ هزار تومن
کنیستر تیبا، کوییک و ساینا: ۳۰۰ هزار تومن
کنیستر پژو ۲۰۶: ۲۰۰ هزار تومن
کنیستر سمند، پژو ۴۰۵ و پارس: ۶۰۰ هزار تومن
کنیستر ال ۹۰، ساندرو و استپ وی (وارداتی): ۶ میلیون و ۶۶۰ هزار تومن
کنیستر بنزین ام وی ام ایکس ۲۲، پرایم و تیگو ۵: ۸ میلیون و ۸۰۰ هزار تومن

کلام پایانی

توی این مطلب کامل توضیح دادیم که کنیستر چیه و مهم‌ترین نشونه‌های خرابیش رو هم گفتیم. بهت پیشنهاد می‌کنم که خوبی‌های عوض کردن کنیستر رو دست کم نگیری. قیمت این قطعه برای بیشتر ماشین‌های داخلی خیلی هم بالا نیست و تعویضش هم خیلی سریع و راحت انجام می‌شه. این قضیه توی بهتر شدن مصرف سوخت، کم‌کردن آلودگی هوا و ایمنی ماشین تأثیر داره.