رادار خودرو چیست؟ انواع رادار ماشین و کاربرد هر کدام

خب، بیا اینطوری بگیم: اگه دو تا ماشین با سرعت کمتر از ۳۰ کیلومتر بر ساعت به هم بزنن، احتمال اینکه کسی توضیحش بخوابه و بمیره کمتر از ۵ درصد هست. تو همچین شرایطی، رادارهایی که سرعت ماشین رو کنترل می‌کنن و جلوی برخوردهای محکم رو می‌گیرن، خیلی توی کاهش تلفات جاده‌ای نقش دارن. این آپشن رادار که این چند وقت خیلی هم طرفدار پیدا کرده، باعث شده رانندگی امن‌تری داشته باشیم. از اون طرف یه سری رادارهای دیگه هم هستن که فقط رانندگی رو راحت‌تر می‌کنن. تو این مطلب می‌خوایم انواع رادار ماشین و کاربرد هر کدوم رو بهتون معرفی کنیم.

رادار خودرو چیست؟

رادار رو به زبون ساده بخوام بگم، یه جور دستگاه رادیوییه که با فرستادن و گرفتن امواج رادیویی کارش رو انجام میده. این دستگاه یه سری امواج با فرکانس و طول موج مشخص می‌فرسته به اطرافش. این امواج وقتی می‌رن، به چیزایی که تو مسیرشون هست برخورد می‌کنن و برمی‌گردن به سمت خود دستگاه. بسته به این که رادار رو برای چی استفاده می‌کنی، با برگشتن این امواج می‌تونه یه ویژگی خاص از محیط اطراف رو تشخیص بده. مثلاً اندازه گرفتن فاصله چیزها با رادار، یکی از کاربردای مهم این سیستم‌هاست.

در صنعت خودروسازی نیز چند سالی است که آپشن رادار در خودروها اضافه شده است. رادار خودرو نیز از مکانیزم مشابهی مطابق آنچه ذکر کردیم، برای اسکن محیط اطراف ماشین هنگام حرکت استفاده می‌کند. بسته به تعداد و تنوع رادارهایی که در یک خودرو نصب می‌شوند، قیمت ماشین نیز متغیر خواهد بود.

رادار خودرو چگونه کار می‌کند؟

ثابت شده است که امواج رادیویی، عملکردی مشابه نور و صوت دارند. البته امواج رادیویی با سرعت نور حرکت می‌کنند. همین موضوع باعث می‌شود که رادار خودرو عملکرد مناسب و به‌موقعی برای انجام ماموریت خود داشته باشد. هر سیستم رادار ماشین، معمولا از دو آنتن با نام‌های فرستنده و گیرنده تشکیل می‌شود. همان‌طور که از نام این آنتن‌ها مشخص است، به ترتیب وظیفه ارسال و دریافت امواج رادیویی با طول موج و فرکانس مشخص را بر عهده دارند.

یک پردازنده مرکزی نیز در رادار وجود دارد. امواج دریافتی در این بخش پردازش می‌شوند. سپس با تجزیه و تحلیل اطلاعات امواج دریافتی، داده‌های خاصی تولید می‌شوند. این داده‌ها تعیین می‌کنند که سیستم‌های متصل به رادار باید چگونه رفتار کنند. به‌عنوان مثال رادار عابر پیاده خودرو با تشخیص فاصله عابر و ماشین، به‌صورت خودکار دستور توقف آن را صادر می‌کند.

انواع رادار ماشین و کاربرد آن‌ها

البته. در ادامه متن بازنویسی شده با لحن دوستانه و عامیانه ارائه شده است:

انواع رادار ماشین حسابی زیاده. اینجا می‌خوایم ۶ تا از مهم‌ترین و پراستفاده‌ترین رادارهای خودرو رو بهت معرفی کنیم.

1. رادار بین خطوط (Lane Keeping Assist System)

یکی از معضلات بزرگ توی فرهنگ رانندگی ما اینه که خیلی‌ها مدام لاین عوض می‌کنن. بعضیا اصلاً اهمیت نمیدن که باید توی مسیر بین خطوط حرکت کنن. متأسفانه ترافیک سنگین توی شهرهای بزرگ هم این رفتار رو بدتر می‌کنه؛ اما حقیقت اینه که رانندگی نکردن بین خطوط باعث تصادفات خطرناکی میشه. به خاطر همین تصمیم گرفتیم به عنوان اولین رادار خودرو، سیستم رادار بین خطوط رو معرفی کنیم.

این سیستم کمک می‌کنه ماشین دقیقاً بین خطوط جاده قرار بگیره و مستقیم حرکت کنه. مدل‌های مختلفی از این رادارها هست. بعضی‌هاشون طوری طراحی شدن که اگه فرمان رو بچرخونی، خاموش میشن. یه سری دیگه هم فرمان رو قفل می‌کنن و فقط وقتی اجازه چرخوندن میدن که راهنما بزنی.

سیستم رادار ماشین که بین خطوط جاده کار می‌کنه، با فرستادن امواج رادیویی، خط‌کشی‌های روی خیابون رو تشخیص می‌ده. به این شکل، موقعیت ماشین نسبت به این خطوط رو هر لحظه چک می‌کنه. اگه لاستیک ماشین بخواد بره روی خطوط جاده، یه هشدار مخصوص از طرف سیستم داده می‌شه. البته این رادارها بی‌عیب و نقص نیستند. معمولاً وقتی خطوط جاده کمرنگ باشن یا برف روش رو گرفته باشه، درست کار نمی‌کنن. تو این مواقع بهتره که این سیستم راداری رو خاموش کنی.

2. رادار نقطه کور خودرو (Blind Spot Monitoring)

اگه تا حالا پشت فرمان ماشین یا کامیون نشسته باشی، حتماً می‌دونی نقطه کور یعنی چی. تقریباً هیچ ماشینی نیست که یه دونه یا چند تا نقطه کور نداشته باشه. تو یه ماشین سواری، برای دیدن اطراف و پشت سرت، مجبوری از آینه‌های بغل و عقب استفاده کنی. ولی معلومه که با این آینه‌ها نمی‌تونی همه جای پشت و کنار ماشین رو ببینی.

یه نوع رادار توی ماشین‌ها هست که به راننده کمک می‌کنه بهتر روی نقاط کور تسلط داشته باشه؛ اسمش سیستم مانیتورینگ نقطه کوره. این رادار لحظه‌به‌لحظه نقاط کور ماشین رو زیر نظر می‌گیره و وقتی لازم باشه، هشدارهای لازم رو به راننده می‌ده. به این ترتیب، از تصادف‌هایی که ممکنه پیش بیاد جلوگیری می‌کنه. البته این رادار به این معنی نیست که دیگه نیازی به آینه‌های بغل و عقب نداری؛ بلکه فقط یه ابزار کمکی برای جبران خطاهای انسانیه.

حسگرهای رادار این سیستم در سمت چپ و راست سپر عقب خودرو قرار می‌گیرد. حتی ممکن است که دوربین‌هایی در کنار آینه‌های جانبی برای شناسایی بهتر وسایل نقلیه در نواحی کور خودرو تعبیه شوند. معمولا این سیستم قابلیت روشن و خاموش شدن دارد. دکمه کنترلی مربوط به آن نیز روی پنل داشبورد یا فرمان قرار می‌گیرد.

هشدار سیستم رادار ماشین نقطه کور نیز به‌صورت چراغ چشمک‌زن و آلارم صوتی به‌اطلاع راننده می‌رسد. حتی برخی از سیستم‌ها هشدار لرزشی نیز دارند که هنگام نزدیک شدن خودروهای دیگر فرمان یا صندلی راننده شروع به لرزیدن می‌کند. اهمیت استفاده از سیستم رادار نقطه کور به‌ویژه هنگام تغییر مسیر در معابر مشخص می‌شود.

3. رادار عابر پیاده خودرو (pedestrian radar)

تصادف با عابر پیاده یکی از بدترین چیزاییه که یه راننده ممکنه باهاش مواجه بشه. جالبه بدونین که حدود ۲۵ درصد از مرگ‌ومیرهایی که تو جاده‌ها اتفاق می‌افته، مربوط به عابرای پیاده‌ست. پس اگه بتونیم راهی پیدا کنیم که ماشین‌ها با عابرا تصادف نکنن، یه قدم بزرگ تو راه کم‌کردن تلفات رانندگی برداشتیم.

کلید جلوگیری از اینجور تصادفا اینه که عابر پیاده رو به موقع تو خیابون تشخیص بدیم. چه بهتر که این کار رو سیستم‌های رادار ماشین انجام بدن. این رادار با استفاده از امواج رادیویی، عابر پیاده رو تو زمان درست و از فاصله دور نسبت به ماشین شناسایی می‌کنه.

خب، بیا این متن رو یه جوری خودمونی و ساده برات بازنویسی کنم، انگار داری با یه رفیق حرف میزنی:

رادار ماشین که مخصوص تشخیص عابر پیادهست، یه جورایی چند مرحله کار میکنه. اولش یه زنگی میزنه که به راننده بفهمه یه نفر داره از جلوی ماشین رد میشه. اگه راننده به موقع واکنش نشون نده، خود رادار مستقیم دست به کار میشه. معمولاً این رادار به ترمزهای ABS ماشین وصله، برای همین توی مواقع اضطراری میتونه خودش ترمز رو فعال کنه. این رادار فقط برای جلوی ماشین طراحی شده و کارش همینه. بعضی وقتا هم برای اینکه سنسورهاش بهتر کار کنن، از دوربین‌های کمکی توی جلوی ماشین استفاده میکنن.

4. رادار پارک خودکار ماشین (Auto Park Radar)

وقتی بحث آزمون شهری راهنمایی و رانندگی پیش میاد، خیلیا دلشون از پارک دوبل خالی میشه. تجربه هم ثابت کرده که یکی از بزرگ‌ترین دلایل رد شدن هنرجوها تو امتحان، همون پارک دوبل لعنتیه. اگه تو شهری مثل تهران زندگی کنی، پیدا کردن یه جای پارک تو خیابونا مثل پیدا کردن گنج می‌مونه. حالا فکر کن یه سیستم داشته باشی که خودش ماشینتو پارک کنه، چه جالب میشه، نه؟

بین انواع رادارهایی که تو ماشین هست، بی‌شک رادار پارک خودکار یکی از کاربردی‌ترین‌هاست. به عنوان راننده، وقتی می‌خوای ماشینتو پارک کنی، این سیستم رو فعال می‌کنی. سنسورهای این رادار تو چهار طرف ماشین کار گذاشته شدن. اول از همه، رادار اتوپارک جای مد نظر رو بررسی می‌کنه. بعدش با یه پیغام بهت می‌گه که اون مکان واسه پارک کردن مناسبه یا نه. سنسورهای این سیستم هم می‌تونن اشیا و موانع رو تا فاصله ۴ متری ماشین تشخیص بدن.

خب، وقتی رادار پارک خودکار رو روشن می‌کنی، دیگه لازم نیست فرمان رو بچرخونی. فقط کافیه طبق صدایی که رادار میده، با گاز و ترمز ماشین رو کنترل کنی. به همین راحتی، ماشین خودش میره تو جایی که می‌خوای و پارک میشه. اما یه مشکل داره این سیستم، اینه که چیزهایی که ارتفاعشون کمه یا جاهای گود تو خیابون رو خوب تشخیص نمیده.

5. رادار کروز کنترل ماشین (Radar Cruise Control)

یکی از مهم‌ترین چیزهایی که جلوی تصادف رو می‌گیره، اینه که فاصله‌ی مناسبی با ماشین جلویی داشته باشی. اگه این کار رو بکنی، حتی اگه سرعت ماشینت زیاد باشه، وقت کافی داری که ترمز بگیری و از تصادف جلوگیری کنی. یه نوع رادار ماشین هست به اسم رادار کروز کنترل که دقیقاً برای همین کار ساخته شده. سنسورهای این رادار توی قسمت جلوی ماشین کار گذاشته می‌شن.

این سنسورها با فرستادن امواج رادیویی، فاصله ماشین شما رو با ماشین جلویی اندازه می‌گیرن. بسته به سرعت ماشین، یه فاصله مجاز برای این سیستم تعریف شده. اگه فاصله‌تون از ماشین جلویی کمتر از حد مجاز بشه، سیستم رادار یه هشدار صوتی میده. اگه راننده به این هشدار توجه نکنه، سیستم خودش وارد عمل میشه و از سرعت ماشین کم می‌کنه. به این ترتیب، احتمال برخورد با ماشین جلویی کم میشه. این سیستم برای رانندگی توی بزرگراه‌های داخل شهر و اتوبان‌های بین شهری خیلی به کار میاد.

6. رادار علائم ترافیکی یا تابلو خوان (Traffic Sign Radar)

علائم راهنمایی و رانندگی مثل یه راهنما برای راننده‌ها توی خیابون‌ها و جاده‌ها عمل می‌کنن. راننده‌ها باید با نگاه کردن به این علامت‌ها، جوری رانندگی کنن که هم خودشون در امان باشن هم بقیه. جالبه بدونین که تو بعضی ماشین‌ها یه رادار مخصوص نصب می‌کنن که این کار رو راحت‌تر میکنه. این رادار یه سری دوربین داره که بالای شیشه جلوی ماشین کار گذاشته می‌شن.

دوربین‌های ماشین باید تابلوهای راهنمایی و رانندگی که تو خیابون‌ها و جاده‌ها هست رو تشخیص بدن. بعدش اطلاعات این تابلوها رو از طریق صفحه نمایش داخل خودرو به راننده نشون می‌دن. این رادار ماشین خیلی به کار میاد که به موقع از محدودیت سرعت تو جاده‌ها باخبر بشی و دیگه جریمه نشی.

7. رادار تصادف خودرو

رادار تصادف خودرو که توی دنیای ماشین بیشتر بهش میگن سیستم هشدار برخورد از جلو (FCW) یا همون ترمز اضطراری خودکار (AEB)، یکی از مهم‌ترین سیستم‌های ایمنی فعال تو خودروهای جدید به حساب میاد. کار اصلی این سیستم اینه که همیشه مسیر جلوی ماشین رو زیر نظر بگیره، موانع رو شناسایی کنه، به راننده هشدار بده و آخرش هم خودش ترمز بگیره تا یا از تصادف جلوگیری کنه یا شدتش رو کم کنه.

– **رادار تصادف جلو (FCW/AEB):** این یکی بیشتر تمرکزش روی ماشین‌هایی که جلوت حرکت می‌کنن، ماشین‌های ایستاده و عابرایی که از روبرو میان، هست.

– **رادار تصادف عقب (RCTA):** وقتی داری دنده عقب می‌ری و می‌خوای پارک کنی، اگه یه ماشین یا عابر پیاده از پشت ماشین به صورت عرضی رد بشه، بهت هشدار میده و ترمز می‌کنه.

معایب آپشن رادار در خودرو

همان‌طور که مشاهده کردید، انواع رادار خودرو نقشی تعیین‌کننده در ارتقای کیفیت رانندگی و جلوگیری از بروز صوانح خطرناک دارند. در کنار مزایای قابل توجه انواع رادار ماشین، نباید از یک نقطه مهم غافل شد. رادار نیز مانند هر تجهیز دیگری در خودرو، محدوده عملکرد بهینه مشخصی دارد. اگر به هر دلیل پدیده‌های پیرامون در محدوده عملکرد رادار قرار نگیرند، در آن صورت احتمال بروز اشتباه از سوی این تجهیز افزایش پیدا می‌کند. در این شرایط طبیعی است که دستورات اشتباه از سوی رادار صادر می‌شود. مثلا تجربه نشان داده که انواع رادار در محیط‌های شلوغ و پرترافیک عملکرد چندان مطلوبی ندارند.

کلام پایانی

تو این مطلب، انواع رادارهای ماشین و کاربرد هرکدوم رو معرفی کردیم. ولی یادت نره که فعال کردن این آپشن‌ها نباید باعث بشه موقع رانندگی بی‌خیال بشی. بدون که این سیستم‌ها هم ممکنه خطا داشته باشن، پس حواست رو خوب جمع کن. به نظر تو کدوم یکی از این رادارهایی که گفتیم مهم‌تره؟ یه رادار دیگه هم سراغ داری که بشه به این لیست اضافه کرد؟ نظرها و پیشنهادات خودت رو با ما در میون بذار.